Ginekologia • Wrocław
Menopauza jest naturalnym etapem życia, ale jej przebieg bywa bardzo różny. U części kobiet objawy są łagodne, u innych uderzenia gorąca, zaburzenia snu, zmiany nastroju lub dolegliwości intymne wyraźnie wpływają na codzienne funkcjonowanie.
Zespół moczowo-płciowy menopauzy, określany skrótem GSM, może powodować suchość, pieczenie, ból podczas współżycia, dolegliwości przy oddawaniu moczu i nawracające zakażenia dróg moczowych. Objawów nie trzeba traktować jako nieuniknionej części starzenia.
Perimenopauza to okres poprzedzający ostatnią miesiączkę, w którym cykle stają się nieregularne, a objawy związane ze zmianami hormonalnymi mogą pojawiać się i ustępować.
Menopauzę rozpoznaje się po 12 kolejnych miesiącach bez miesiączki, jeżeli nie ma innej przyczyny. GSM obejmuje przewlekłe zmiany w obrębie sromu, pochwy, pęcherza i cewki moczowej związane ze spadkiem stężenia estrogenów.
Do częstych objawów należą uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, zmęczenie, kołatanie serca, trudności z koncentracją oraz wahania nastroju.
W perimenopauzie miesiączki mogą być rzadsze, częstsze, krótsze lub dłuższe. Nowe albo nietypowe krwawienie wymaga jednak oceny niezależnie od wieku.
GSM może powodować suchość pochwy i sromu, pieczenie, świąd, podrażnienie, ból podczas współżycia, plamienie po stosunku oraz zmniejszenie elastyczności tkanek.
Możliwe są także częstomocz, parcie na mocz, pieczenie przy oddawaniu moczu, nietrzymanie moczu i nawracające zakażenia dróg moczowych. Dolegliwości często nasilają się z czasem.
Spadek stężenia estrogenów wpływa na błonę śluzową pochwy, ukrwienie, nawilżenie i elastyczność tkanek. Zmienia się również mikrobiota oraz środowisko pochwy.
Na nasilenie objawów mogą wpływać choroby przewlekłe, stosowane leki, palenie tytoniu, wcześniejsze leczenie onkologiczne, przebyte operacje i indywidualna wrażliwość tkanek.
Konsultacja jest wskazana, gdy objawy utrudniają sen, pracę, aktywność fizyczną albo współżycie, a także przy suchości, bólu, pieczeniu, nietrzymaniu moczu lub nawracających infekcjach.
Oceny wymaga każde krwawienie po menopauzie, powtarzające się krwawienie po współżyciu oraz nowa zmiana dotychczasowego charakteru krwawień.
Lekarz pyta o miesiączki, czas trwania i nasilenie objawów, wcześniejsze choroby, operacje, leki oraz czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, zakrzepowych i nowotworowych.
Zależnie od problemu wykonuje się badanie ginekologiczne, ocenę sromu i pochwy, a czasem badanie moczu, USG albo inne badania. Nie każda pacjentka potrzebuje oznaczeń hormonalnych.
Postępowanie dobiera się do rodzaju objawów, wieku, czasu od menopauzy, chorób współistniejących i preferencji pacjentki. Jedną z możliwości jest menopauzalna terapia hormonalna, jeżeli nie ma przeciwwskazań.
Rodzaj preparatu, dawkę i drogę podania ustala lekarz. U pacjentek z zachowaną macicą estrogen ogólnoustrojowy zazwyczaj łączy się z progestagenem w celu ochrony endometrium.
W wybranych sytuacjach można zastosować leczenie niehormonalne, szczególnie gdy terapia hormonalna jest niewskazana albo pacjentka jej nie wybiera.
Pomocne bywają regularna aktywność fizyczna, ograniczenie alkoholu i palenia, utrzymanie prawidłowej masy ciała, higiena snu oraz rozpoznanie indywidualnych czynników nasilających uderzenia gorąca.
Podstawą są regularnie stosowane nawilżacze dopochwowe, a przy współżyciu również lubrykanty. Preparaty powinny być dobrze tolerowane i dopasowane do potrzeb pacjentki.
Jeśli objawy utrzymują się, lekarz może rozważyć miejscowe leczenie estrogenowe albo inną terapię dopochwową. Współistniejące infekcje, dermatozy lub zaburzenia dna miednicy wymagają odrębnego postępowania.
Miejscowe leczenie działa przede wszystkim w obrębie pochwy i dolnych dróg moczowych. Sposób stosowania i kontrolę efektów ustala się indywidualnie.
W części przypadków pomocna jest fizjoterapia uroginekologiczna, zwłaszcza przy bólu, napięciu mięśni, nietrzymaniu moczu lub obniżeniu narządów miednicy.
Objawy naczynioruchowe mogą stopniowo słabnąć, natomiast dolegliwości GSM bez leczenia często utrzymują się lub nasilają. Przerwanie skutecznej terapii miejscowej może prowadzić do nawrotu objawów.
Nieleczone dolegliwości mogą pogarszać jakość życia, sen, aktywność seksualną i funkcjonowanie układu moczowego. Nawracające zakażenia wymagają potwierdzenia i leczenia zgodnego z wynikiem badań.
Regularna aktywność, zdrowa dieta, niepalenie, profilaktyka osteoporozy i chorób sercowo-naczyniowych oraz badania przesiewowe wspierają zdrowie po menopauzie, choć nie zapobiegają wszystkim objawom.
Przed wizytą zapisz datę ostatniej miesiączki, charakter krwawień, listę objawów i stosowanych leków. Zabierz wcześniejsze wyniki ginekologiczne, USG, cytologię oraz informacje o chorobach w rodzinie.
Perimenopauza to okres zmian poprzedzający ostatnią miesiączkę, podczas którego cykle mogą być nieregularne. Menopauzę rozpoznaje się po 12 miesiącach bez miesiączki, jeśli nie ma innej przyczyny.
Nie. Leczenie zależy od rodzaju i nasilenia objawów, chorób współistniejących, czasu od menopauzy i preferencji pacjentki. Dostępne są metody hormonalne i niehormonalne.
Nie. Każde krwawienie pojawiające się po rozpoznanej menopauzie wymaga konsultacji i ustalenia przyczyny, nawet jeśli jest skąpe i wystąpiło tylko raz.
Nie. Leczenie dopochwowe działa głównie miejscowo na tkanki pochwy i dolnych dróg moczowych. Terapia ogólnoustrojowa jest dobierana przede wszystkim do objawów dotyczących całego organizmu.
Tak. Pieczenie, podrażnienie i wydzielina mogą występować zarówno w GSM, jak i w infekcji albo chorobie skóry. Dlatego nawracających objawów nie należy leczyć wyłącznie na podstawie podobieństwa do wcześniejszych epizodów.
Tak. Zmiany związane z niedoborem estrogenów mogą wpływać na środowisko pochwy i dolnych dróg moczowych. Każdy epizod powinien być jednak oceniony i w razie potrzeby potwierdzony badaniem moczu.
Tak. Owulacja może nadal występować mimo nieregularnych miesiączek, dlatego antykoncepcję należy omówić z lekarzem i stosować do czasu, kiedy przestaje być potrzebna.
Czas trwania jest indywidualny. Uderzenia gorąca i zaburzenia snu mogą utrzymywać się przez kilka lat, natomiast objawy GSM często mają charakter przewlekły i bez leczenia mogą się nasilać.
Jeżeli objawy menopauzy lub GSM wpływają na sen, codzienne funkcjonowanie, współżycie albo pracę układu moczowego, konsultacja pozwoli ocenić ich przyczynę i dobrać bezpieczne postępowanie.
OMEGA Medical Clinics
ul. Traugutta 72/U2, 50-418 Wrocław
Rejestracja: 717 181 801
e-mail: rejestracja2@omegamc.pl
Rejestracja On-line
Wybierz portal, przez który chcesz umówić wizytę.
