
Założenie wkładki domacicznej w Omega Medical Clinics we Wrocławiu polega na umieszczeniu niewielkiego systemu antykoncepcyjnego w jamie macicy przez pochwę i szyjkę. Dostępne są wkładki hormonalne oraz miedziane. Oba rodzaje należą do najskuteczniejszych odwracalnych metod antykoncepcji i nie wymagają codziennego pamiętania o zabezpieczeniu.
Dobór wkładki wymaga konsultacji. Lekarz ocenia możliwość ciąży, krwawienia miesiączkowe, ryzyko infekcji, budowę i położenie macicy, choroby przewlekłe, przyjmowane leki oraz oczekiwania dotyczące miesiączek. Przed procedurą pacjentka powinna otrzymać również indywidualny plan ograniczenia bólu.
Wkładka hormonalna, nazywana także systemem wewnątrzmacicznym, uwalnia lewonorgestrel. Zagęszcza śluz szyjkowy i zmienia błonę śluzową macicy; u części pacjentek wpływa również na owulację, ale nie jest to jej jedyny ani zawsze występujący mechanizm. W pierwszych miesiącach możliwe są nieregularne plamienia. Z czasem miesiączki często stają się krótsze i mniej obfite, a u części osób zanikają.
Nie każdy model hormonalny ma takie same wskazania. Wybrane produkty mogą być zarejestrowane nie tylko do antykoncepcji, lecz także do leczenia obfitych krwawień miesiączkowych albo ochrony endometrium podczas hormonalnej terapii menopauzalnej. Omega powinna opisywać wyłącznie wskazania produktu, który rzeczywiście stosuje.
Wkładka miedziana nie zawiera hormonów. Miedź wywołuje miejscową reakcję, która zaburza przeżycie i funkcję plemników, zapobiegając zapłodnieniu. Nie należy opisywać jej głównego działania jako „utrudniania implantacji zarodka”. Po założeniu miesiączki mogą stać się obfitsze, dłuższe lub bardziej bolesne, zwłaszcza w pierwszych miesiącach.
Wybór zależy między innymi od dotychczasowych krwawień, niedokrwistości, chorób i leków, możliwości stosowania hormonów, preferencji dotyczących miesiączek, planowanego czasu antykoncepcji i aktualnych wskazań konkretnego produktu.
Czas działania zależy od modelu, zawartości miedzi lub dawki lewonorgestrelu, wieku pacjentki w chwili założenia oraz celu stosowania. Ten sam system hormonalny może mieć inny okres użycia do antykoncepcji, a inny jako element hormonalnej terapii menopauzalnej.
Antykoncepcja wewnątrzmaciczna może być rozważana przez osoby, które chcą bardzo skutecznej, długodziałającej i odwracalnej metody bez codziennego przyjmowania leku. Przebyty poród nie jest warunkiem założenia. Metoda może być odpowiednia również dla młodych pacjentek i osób, które nie rodziły, po indywidualnej kwalifikacji i rozmowie o bólu.
Wkładka hormonalna może być korzystna dla części pacjentek z obfitymi miesiączkami, jeśli dany model ma takie wskazanie. Wkładka miedziana może odpowiadać osobom, które chcą uniknąć hormonów, ale może nie być najlepszym wyborem przy bardzo obfitych, długich lub bolesnych miesiączkach albo niedokrwistości.
Po porodzie lub poronieniu wkładkę można zakładać w różnych terminach, w tym w wybranych sytuacjach bezpośrednio po zakończeniu ciąży. Termin wpływa jednak na ryzyko wydalenia i wymaga uwzględnienia stanu klinicznego oraz produktu. Nie należy publikować ogólnego zalecenia, aby zawsze czekać na „pełną regenerację”.
Wkładki nie zakłada się, gdy pacjentka jest w ciąży albo nie można jej wystarczająco wykluczyć bez ustalenia dalszego postępowania. Przeciwwskazaniem lub powodem odroczenia mogą być między innymi:
Dla wkładki hormonalnej znaczenie mogą mieć między innymi aktualny rak piersi i wybrane choroby wątroby. Dla wkładki miedzianej obowiązują przeciwwskazania związane z miedzią i konkretną charakterystyką produktu. Sama nieródka, cięcie cesarskie w wywiadzie albo brak aktualnej cytologii nie są automatycznymi przeciwwskazaniami.
Przed założeniem lekarz powinien zebrać wywiad, wykonać badanie dwuręczne i obejrzeć szyjkę we wzierniku. Pozwala to ocenić położenie i wielkość macicy oraz wykryć objawy mogące utrudniać procedurę lub wskazywać na infekcję.
Aktualna cytologia nie musi być warunkiem założenia u pacjentki bez objawów, ale powinna być wykonana zgodnie z programem profilaktycznym i indywidualnymi wskazaniami. USG nie jest obowiązkowe przed każdym prawidłowym założeniem; bywa potrzebne przy podejrzeniu nieprawidłowości anatomicznej, mięśniakach, trudnym badaniu, nieudanej wcześniejszej próbie albo wątpliwości co do położenia wkładki.
Badania w kierunku chlamydii i rzeżączki dobiera się do ryzyka i objawów. U części bezobjawowych pacjentek materiał można pobrać w dniu założenia bez opóźniania procedury. Rozpoznane aktywne zakażenie szyjki wymaga jednak leczenia i odroczenia wkładki. Nie należy publikować informacji, że każda pacjentka musi wcześniej wykonać pełny pakiet wymazów.
Wkładkę można założyć w różnych dniach cyklu, jeżeli lekarz ma wystarczającą pewność, że pacjentka nie jest w ciąży. Miesiączka nie jest wymagana i nie gwarantuje automatycznie braku bardzo wczesnej ciąży. Znaczenie mają data ostatniej miesiączki, ostatnie współżycie, prawidłowe stosowanie dotychczasowej antykoncepcji, poród, poronienie i ewentualna antykoncepcja awaryjna.
Nie należy publikować zdania, że zabieg „najlepiej wykonywać podczas menstruacji, bo szyjka jest otwarta”. Termin powinien wynikać z oceny ryzyka ciąży i dostępności właściwego postępowania, a nie z jednej sztywnej fazy cyklu.
Jeżeli istnieje możliwość ciąży po niedawnym współżyciu, nie próbuj samodzielnie wyliczać bezpiecznego terminu. Skontaktuj się z lekarzem jak najszybciej, ponieważ może być potrzebny test, antykoncepcja awaryjna, dodatkowe zabezpieczenie lub inny termin.
Odczucia są indywidualne. Wprowadzanie wziernika, uchwycenie szyjki, pomiar jamy macicy i przejście aplikatora przez kanał szyjki mogą powodować ucisk, ostry ból lub silne skurcze. Dla części pacjentek zabieg jest krótko nieprzyjemny, a dla innych wyraźnie bolesny. Nie należy używać sformułowania „lekki dyskomfort u większości kobiet”.
Przed wizytą lekarz powinien omówić dostępne opcje. Mogą one obejmować bezpieczny dla pacjentki lek doustny, znieczulenie miejscowe na szyjkę lub blokadę okołoszyjkową, dodatkowe wsparcie, wolniejsze tempo, mniejszy wziernik, a w wybranych placówkach także inne formy analgezji lub sedacji. Można umówić sygnał przerwania procedury; pacjentka ma prawo poprosić o zatrzymanie w dowolnym momencie.
Mizoprostolu nie zaleca się rutynowo przed każdym założeniem, ponieważ nie poprawia zwykle komfortu ani skuteczności procedury. Może być rozważany w wybranych sytuacjach, na przykład po niedawnej nieudanej próbie, zgodnie z decyzją lekarza. Na stronie trzeba podać tylko te metody leczenia bólu, które Omega rzeczywiście oferuje.
Przed procedurą lekarz potwierdza wybór modelu, możliwość wykluczenia ciąży, wskazania, przeciwwskazania, ryzyko, alternatywy i plan przeciwbólowy oraz uzyskuje świadomą zgodę. Następnie wykonuje badanie dwuręczne, aby ocenić położenie macicy, i wprowadza wziernik.
Po uwidocznieniu i oczyszczeniu szyjki lekarz może delikatnie ją ustabilizować. Mierzy kierunek i głębokość jamy macicy, a następnie wprowadza wkładkę w aplikatorze przez kanał szyjki, uwalnia ją w jamie macicy i przycina nitki. W zależności od sytuacji może wykonać USG podczas procedury lub po niej, ale nie jest ono konieczne w każdym niepowikłanym przypadku.
Pacjentka może odczuwać skurcze, osłabienie, nudności lub chwilowe zawroty głowy. Po zabiegu powinna mieć możliwość odpoczynku. Na stronie nie należy gwarantować czasu 5–15 minut ani powrotu do aktywności natychmiast po wyjściu; cała wizyta obejmuje także wywiad, zgodę, przygotowanie i obserwację.
Wkładka miedziana zapewnia ochronę antykoncepcyjną od momentu prawidłowego założenia. Może również służyć jako antykoncepcja awaryjna w określonym czasie od współżycia, jeżeli lekarz potwierdzi wskazania i brak przeciwwskazań.
Początek działania wkładki hormonalnej zależy od terminu założenia, wcześniejszej metody i konkretnego produktu. W części sytuacji działa od razu, a w innych przez ustalony czas potrzebna jest prezerwatywa albo powstrzymanie się od współżycia mogącego prowadzić do ciąży. Pacjentka powinna otrzymać indywidualną, zapisaną datę rozpoczęcia ochrony.
Przez kilka dni mogą występować skurcze podobne do miesiączkowych, tkliwość podbrzusza, plamienie lub niewielkie krwawienie. Objawy powinny stopniowo słabnąć. Część pacjentek wraca do zwykłych czynności tego samego dnia, inne potrzebują odpoczynku.
Po wkładce hormonalnej nieregularne i nieprzewidywalne krwawienia są częste przez pierwsze miesiące. Zwykle stopniowo się zmniejszają; miesiączki mogą stać się skąpe albo zaniknąć. Po wkładce miedzianej krwawienia mogą być początkowo obfitsze, dłuższe i bardziej bolesne. Nowe lub nasilone krwawienie po okresie stabilnego stosowania wymaga oceny innych przyczyn, w tym położenia wkładki, infekcji i ciąży.
Jeśli nie możesz wyczuć nitek albo wydają się inne, zastosuj dodatkową antykoncepcję i skontaktuj się z lekarzem. Po niedawnym współżyciu bez dodatkowego zabezpieczenia może być potrzebna antykoncepcja awaryjna. Nie próbuj lokalizować wkładki samodzielnie głęboko w pochwie.
Rzadkie, ale ważne powikłania obejmują wydalenie lub przemieszczenie wkładki, przedziurawienie ściany macicy, infekcję narządów miednicy mniejszej, osadzenie wkładki w ścianie oraz trudności z późniejszym usunięciem. Ryzyko infekcji jest niewielkie, ale jest większe krótko po założeniu, szczególnie jeśli w chwili procedury występowało nierozpoznane zakażenie szyjki.
Ciąża przy prawidłowo położonej wkładce jest rzadka. Jeżeli jednak test jest dodatni, konieczna jest szybka ocena, ponieważ trzeba ustalić położenie ciąży i dalsze postępowanie. Wśród ciąż, do których dochodzi przy wkładce, proporcja ciąż pozamacicznych jest większa niż w populacji ciąż bez wkładki.
Skontaktuj się pilnie z placówką lub skorzystaj z pomocy medycznej, jeśli wystąpi:
Pacjentka powinna otrzymać numer kontaktowy do Omega i informację, gdzie szukać pomocy poza godzinami pracy kliniki.
Nie każda bezobjawowa pacjentka potrzebuje rutynowego USG ani częstych wizyt wyłącznie w celu sprawdzania wkładki. Omega powinna ustalić własny protokół zależny od przebiegu założenia, modelu, objawów i ryzyka. Kontrola może być wskazana po trudnej procedurze, przy nasilonych dolegliwościach albo niepewności co do położenia.
Niezależnie od terminu planowej wizyty należy zgłosić objawy alarmowe. Rutynowe badania ginekologiczne i profilaktyka szyjki macicy nadal obowiązują zgodnie z wiekiem i zaleceniami, ale sama wkładka nie wymaga automatycznie kontroli co 6–12 miesięcy ani corocznego USG.
Wkładkę można usunąć przed końcem okresu działania na życzenie pacjentki lub ze wskazań medycznych. Usunięcie powinien wykonywać przeszkolony lekarz. Nie wolno ciągnąć za nitki ani próbować usuwać wkładki samodzielnie.
Płodność może powrócić szybko po usunięciu, dlatego ciągłość kolejnej metody trzeba zaplanować wcześniej, jeśli ciąża nie jest pożądana. Zasady dotyczące współżycia przed usunięciem są ważne, ponieważ plemniki mogą przeżyć kilka dni. Szczegóły powinny znaleźć się na stronie „Usunięcie wkładki antykoncepcyjnej we Wrocławiu”.
Wkładka zapobiega ciąży, ale nie chroni przed HIV, chlamydią, rzeżączką, kiłą ani innymi zakażeniami przenoszonymi drogą płciową. Ryzyko zakażenia zmniejsza prawidłowe stosowanie prezerwatywy. Nowy partner, wielu partnerów lub objawy infekcji są powodem do rozmowy o badaniach, nie do samodzielnego usuwania wkładki.
Jeśli rozważasz wkładkę hormonalną lub miedzianą, umów konsultację w Omega Medical Clinics we Wrocławiu. Lekarz porówna modele, oceni przeciwwskazania, zaplanuje początek ochrony i omówi dostępne sposoby ograniczenia bólu podczas założenia.
