Co oznacza „nadżerka” szyjki macicy?

Określenie „nadżerka” jest powszechnie używane, ale nie opisuje jednej konkretnej choroby. Często oznacza ektopię szyjki macicy: delikatne komórki gruczołowe, które zwykle znajdują się w kanale szyjki, są widoczne także na jej zewnętrznej części. Obszar może wyglądać na czerwony i łatwiej krwawić przy dotyku.

Ektopia jest częsta w wieku rozrodczym i może wiązać się z działaniem hormonów, ciążą, okresem po porodzie albo stosowaniem antykoncepcji hormonalnej. Nie jest rakiem i sama nie oznacza zakażenia HPV. U wielu pacjentek nie powoduje dolegliwości i nie wymaga leczenia.

Objawy przypisywane „nadżerce”, takie jak krwawienie po współżyciu, plamienie między miesiączkami lub zwiększona wydzielina, mogą mieć również inne przyczyny. Dlatego rozpoznania nie należy stawiać wyłącznie na podstawie potocznej nazwy albo wyglądu szyjki bez odpowiedniej oceny ginekologicznej.

Kiedy można rozważyć krioterapię?

Ginekolog może rozważyć zabieg, gdy prawidłowo rozpoznana, łagodna ektopia powoduje uciążliwe i utrzymujące się objawy, na przykład:

• nawracające krwawienie po współżyciu lub badaniu ginekologicznym;
• plamienie kontaktowe, gdy wykluczono inne przyczyny;
• uporczywą, nadmierną wydzielinę niezwiązaną z aktywnym zakażeniem;
• dolegliwości, które nie ustąpiły po obserwacji lub postępowaniu dotyczącym innych rozpoznanych przyczyn.

Sam wygląd ektopii bez objawów nie jest wystarczającym powodem do zabiegu. Decyzja powinna uwzględniać nasilenie dolegliwości, wyniki badań, plany rozrodcze, wcześniejsze leczenie i preferencje pacjentki.

Jak przygotować się do krioterapii szyjki macicy?

• Zabierz wyniki ostatniej cytologii, testu HPV, kolposkopii, biopsji i badań infekcyjnych, jeśli były wykonywane.
• Podaj datę ostatniej miesiączki i zgłoś możliwość ciąży.
• Poinformuj o krwawieniu, nieprawidłowej wydzielinie, gorączce, bólu miednicy i objawach infekcji.
• Przekaż pełną listę leków oraz informacje o alergiach i chorobach przewlekłych.
• Nie stosuj irygacji ani preparatów dopochwowych bez zalecenia lekarza. Przy zapisie potwierdź, czy trzeba przerwać ich używanie przed wizytą.
• Nie przyjmuj leku przeciwbólowego bez sprawdzenia zaleceń i przeciwwskazań. Rejestracja powinna przekazać aktualny schemat przygotowania.
• Zabierz podpaskę, ponieważ po zabiegu może od razu pojawić się wodnista wydzielina.

Przy ambulatoryjnej krioterapii bez sedacji zwykle można normalnie jeść i pić, ale zasady trzeba potwierdzić w Omega. Termin cyklu powinien ułatwiać ocenę szyjki i gojenie, jednak nie należy publikować sztywnej zasady „5.–10. dzień cyklu” bez potwierdzenia praktyki placówki.

Jak przebiega krioterapia nadżerki?

Przed zabiegiem lekarz ponownie ocenia wskazanie, omawia alternatywy, możliwe korzyści, ograniczenia i ryzyko oraz uzyskuje świadomą zgodę. Pacjentka zajmuje pozycję jak do badania ginekologicznego. Po założeniu wziernika lekarz uwidacznia szyjkę i przykłada do właściwego obszaru końcówkę sondy.

Sonda schładza powierzchowną tkankę przez określony czas. W zależności od urządzenia i protokołu może zostać wykonany jeden cykl albo sekwencja zamrożenia, rozmrożenia i ponownego zamrożenia. Po odłączeniu sondy lekarz kontroluje szyjkę, a pacjentka może odpocząć przed wyjściem.

Zabieg nie wymaga cięcia ani zakładania szwów. Na stronie nie należy jednak podawać ciekłego azotu, temperatury −196°C, czasu 5–10 minut ani konkretnego schematu zamrażania, dopóki Omega nie potwierdzi stosowanego urządzenia, czynnika chłodzącego i rzeczywistego protokołu.

Zalecenia po krioterapii

• Używaj podpasek lub wkładek zamiast tamponów i kubeczka menstruacyjnego do czasu zakończenia wydzieliny lub przez okres wskazany przez lekarza.
• Nie wykonuj irygacji i nie stosuj preparatów dopochwowych bez zalecenia.
• Ze współżyciem dopochwowym i pływaniem zaczekaj do ustąpienia wydzieliny albo przez czas podany w pisemnej instrukcji placówki.
• Prysznic jest zwykle możliwy; zasady dotyczące kąpieli w wannie, sauny i intensywnego wysiłku potwierdź w Omega.
• Do pracy i zwykłych czynności wracaj zgodnie z samopoczuciem. Jeśli wystąpi osłabienie lub skurcze, odpocznij.
• Stosuj tylko leki przeciwbólowe, które są dla Ciebie bezpieczne i zgodne z zaleceniem.

Skontaktuj się pilnie z placówką lub skorzystaj z pomocy medycznej, jeśli pojawi się:

• obfite albo nasilające się krwawienie;
• gorączka, dreszcze lub wyraźne pogorszenie samopoczucia;
• żółta, ropna lub nieprzyjemnie pachnąca wydzielina;
• silny lub narastający ból podbrzusza;
• omdlenie albo inny gwałtownie nasilający się objaw.

Pacjentka powinna otrzymać pisemne zalecenia, numer kontaktowy i informację, gdzie zgłosić się poza godzinami pracy kliniki.

Efekt leczenia i kontrola

Celem krioterapii jest zmniejszenie objawów związanych z łagodną ektopią, a nie „wyczyszczenie” szyjki z HPV. U wielu pacjentek krwawienia kontaktowe lub nadmierna wydzielina zmniejszają się po wygojeniu, ale efekt nie jest gwarantowany. Ektopia może się utrzymywać albo pojawić ponownie, a objawy mogą mieć inną przyczynę.

Podczas kontroli lekarz ocenia gojenie i ustala dalsze postępowanie. Jeśli dolegliwości nie ustępują, powracają albo pojawia się nieprawidłowy wynik cytologii lub HPV, potrzebna jest ponowna diagnostyka. Zabieg nie zastępuje badań przesiewowych szyjki macicy wykonywanych w zalecanych terminach.

Cena i rejestracja