Urologia • Wrocław
Żylaki powrózka nasiennego są poszerzeniem żył odprowadzających krew z jądra. Najczęściej występują po lewej stronie i u wielu mężczyzn nie powodują żadnych dolegliwości, ale czasem wiążą się z uczuciem ciężaru, tępym bólem moszny lub nieprawidłowymi parametrami nasienia.
Samo rozpoznanie żylaków nie oznacza niepłodności ani konieczności operacji. Decyzja o obserwacji lub leczeniu zależy od objawów, badania klinicznego, wyników nasienia, wielkości jąder, wieku i planów dotyczących płodności.
Umów wizytę u urologaPowrózek nasienny zawiera między innymi nasieniowód, naczynia i nerwy. Żylaki, nazywane również varicocele, powstają, gdy żyły splotu odprowadzającego krew z jądra nadmiernie się poszerzają i dochodzi w nich do nieprawidłowego cofania krwi.
Większe zmiany mogą być widoczne lub wyczuwalne nad jądrem jako miękkie, kręte naczynia. Z powodu różnic anatomicznych zdecydowanie częściej dotyczą strony lewej, choć mogą być także obustronne.
Wiele żylaków nie daje objawów. Jeśli dolegliwości występują, zwykle mają postać tępego, ciągnącego bólu, uczucia ciężaru lub dyskomfortu moszny nasilającego się podczas długiego stania, wysiłku albo pod koniec dnia.
Zmiana może być wyczuwalna nad jądrem, a dolegliwości często zmniejszają się w pozycji leżącej. U części mężczyzn żylaki zostają wykryte dopiero podczas diagnostyki niepłodności.
Sama obecność żylaków nie oznacza niepłodności. U części pacjentów mogą jednak współistnieć z obniżoną koncentracją plemników, zaburzeniem ich ruchliwości lub morfologii oraz pogorszeniem funkcji jądra.
Możliwy mechanizm obejmuje podwyższenie temperatury wokół jądra, stres oksydacyjny i nieprawidłowy odpływ żylny. Jeżeli para bezskutecznie stara się o ciążę, ocena żylaków powinna być elementem szerszej diagnostyki obojga partnerów.
Typowe żylaki zwykle nie są stanem nagłym. Pilnej diagnostyki wymaga natomiast nagły, silny ból jądra, gwałtowny obrzęk moszny, nudności lub wymioty towarzyszące bólowi, wysoko ustawione jądro albo szybko narastające zaczerwienienie i bolesność.
Takie objawy mogą wskazywać na skręt jądra lub inny ostry problem. W nagłym zagrożeniu zdrowia lub życia należy zadzwonić pod 112 lub 999 albo zgłosić się do SOR.
Podstawą rozpoznania jest badanie moszny, zwykle w pozycji stojącej, kiedy poszerzone żyły są najlepiej widoczne i wyczuwalne. Urolog może poprosić o wykonanie próby Valsalvy i ocenia stronę zmiany, jej nasilenie oraz wielkość i konsystencję jąder.
Izolowane prawostronne żylaki, szczególnie pojawiające się nagle lub mające nietypowy charakter, mogą wymagać rozszerzenia diagnostyki w celu wykluczenia innej przyczyny utrudnionego odpływu żylnego.
USG moszny z Dopplerem może potwierdzić nieprawidłowy przepływ, zmierzyć objętość jąder i wykryć inne zmiany. Jest szczególnie przydatne, gdy badanie kliniczne nie daje jednoznacznej odpowiedzi.
Przy problemach z płodnością diagnostyka obejmuje badanie nasienia, a w wybranych sytuacjach także badania hormonalne. Żylaki wykryte wyłącznie w USG, niewyczuwalne podczas badania, zazwyczaj nie stanowią samodzielnego wskazania do zabiegu.
U młodzieży porównuje się objętość obu jąder, ponieważ jądro po stronie żylaków może rozwijać się wolniej. Istotną różnicę wielkości należy potwierdzić podczas kolejnych kontroli, ponieważ tempo wzrostu w okresie dojrzewania może czasowo się różnić.
Leczenie rozważa się szczególnie przy utrzymującym się zmniejszeniu jądra, objawach, obustronnych wyczuwalnych żylakach lub nieprawidłowym badaniu nasienia u starszego nastolatka.
Obserwacja jest często odpowiednia, jeśli żylaki nie powodują dolegliwości, parametry nasienia są prawidłowe, nie występują problemy z płodnością, a u nastolatka nie obserwuje się wpływu na rozwój jądra.
Leczenie może być rozważane przy klinicznie stwierdzanych żylakach, nieprawidłowych parametrach nasienia i staraniach o naturalne poczęcie. Nie jest to jednak gwarancja poprawy nasienia ani uzyskania ciąży.
Celem operacji jest zamknięcie nieprawidłowych żył przy zachowaniu dopływu tętniczego oraz, w miarę możliwości, naczyń limfatycznych. Embolizacja jest metodą radiologii interwencyjnej, w której żyłę jądrową zamyka się od wewnątrz przez cewnik.
Wybór metody zależy od anatomii, wskazań, wcześniejszego leczenia i doświadczenia ośrodka. Możliwe powikłania obejmują nawrót żylaków, wodniak, krwiak, zakażenie, utrzymywanie się bólu i rzadkie uszkodzenie struktur jądra.
Zanotuj, kiedy pojawiła się zmiana, czy występuje ból, co go nasila oraz czy problem dotyczy jednej czy obu stron. Jeśli powodem wizyty są trudności z uzyskaniem ciąży, określ także czas starań o dziecko.
Zabierz wcześniejsze wyniki USG moszny, badań nasienia i badań hormonalnych oraz dokumentację ewentualnego leczenia żylaków. Nie jest wymagane inne szczególne przygotowanie.
Nie. Wielu mężczyzn z żylakami ma prawidłową płodność i nie potrzebuje leczenia. U części pacjentów żylaki mogą jednak współistnieć z nieprawidłowymi parametrami nasienia.
Większe zmiany czasami są widoczne lub wyczuwalne jako poszerzone, kręte żyły nad jądrem, szczególnie podczas stania. Mniejsze mogą być wyczuwalne dopiero podczas próby Valsalvy albo wykryte w USG.
Nie. Brak bólu nie wyklucza znaczenia żylaków dla płodności, ale sama ich obecność również nie oznacza konieczności zabiegu. Przy prawidłowym nasieniu i braku innych problemów często wystarcza obserwacja.
Tak, szczególnie u części nastolatków mogą wiązać się z wolniejszym wzrostem jądra po stronie zmiany. Dlatego porównuje się objętość obu jąder podczas kolejnych kontroli.
Nie można tego zagwarantować. U odpowiednio dobranych pacjentów może dojść do poprawy parametrów nasienia i szansy na naturalne poczęcie, ale wynik zależy również od innych czynników dotyczących mężczyzny i partnerki.
Mogą współistnieć z zaburzeniem funkcji jądra, ale nie każdy mężczyzna z żylakami ma niedobór testosteronu. Badania hormonalne wykonuje się głównie wtedy, gdy występują odpowiednie objawy lub inne wskazania.
Zwykle nie. Współczesne wytyczne nie zalecają rutynowego zabiegu przy subklinicznych żylakach wykrywanych wyłącznie obrazowo. Znaczenie ma przede wszystkim zmiana stwierdzana klinicznie i rzeczywiste zaburzenia nasienia.
Nie muszą być, ale są znacznie rzadsze niż lewostronne. Jeśli pojawiają się nagle, są izolowane lub mają nietypowy przebieg, lekarz może rozszerzyć diagnostykę w celu wykluczenia innej przyczyny zaburzonego odpływu żylnego.
Jeśli wyczuwasz poszerzone żyły lub inną zmianę w mosznie, odczuwasz przewlekły ból albo uczucie ciężaru, jedno jądro wydaje się mniejsze lub para ma trudności z uzyskaniem ciąży, urolog albo androlog może potwierdzić rozpoznanie i ustalić dalsze postępowanie.
OMEGA Medical Clinics
ul. Traugutta 72/U2, 50-418 Wrocław
Rejestracja: 717 181 801
e-mail: rejestracja2@omegamc.pl
Rejestracja On-line
Wybierz portal, przez który chcesz umówić wizytę.
