Tłuszczak – objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie

Tłuszczak (lipoma) to łagodny guz zbudowany z dojrzałych komórek tkanki tłuszczowej. Najczęściej rozwija się powoli pod skórą i ma postać miękkiego, przesuwalnego guzka. Zwykle nie boli i przez długi czas może nie powodować żadnych dolegliwości.

Większość tłuszczaków nie wymaga leczenia. Konsultacja lekarska jest jednak ważna w przypadku nowego guzka, zwłaszcza gdy zmiana powiększa się, boli, jest twarda, słabo przesuwalna albo jej charakter nie jest jednoznaczny.

Tłuszczaka często można rozpoznać podczas badania lekarskiego. Jeśli obraz nie jest typowy, lekarz może zdecydować o wykonaniu badań obrazowych lub dalszej diagnostyki w celu odróżnienia go od innych zmian tkanek miękkich.

Sprawdź konsultacje z zakresu chirurgii ogólnej we Wrocławiu.

Nie. Są to dwa różne rodzaje zmian.

Tłuszczak powstaje z tkanki tłuszczowej. Zazwyczaj jest miękki, przesuwalny i nie jest ściśle związany ze skórą znajdującą się nad nim.

Kaszak, najczęściej oznaczający torbiel naskórkową, jest natomiast zmianą zawierającą keratynę i powstającą w obrębie struktur skóry.

Choć oba problemy mogą być wyczuwane jako guzek pod skórą, samodzielne rozróżnienie nie zawsze jest możliwe.

Typowy tłuszczak najczęściej nie boli, ale ból może występować.

Dolegliwości mogą pojawiać się między innymi wtedy, gdy większa zmiana uciska na pobliski nerw lub inne struktury. Istnieją także szczególne odmiany zmian tłuszczowych, takie jak naczyniakotłuszczaki, które częściej mogą być bolesne.

Dlatego ból nie wyklucza tłuszczaka, ale jest powodem do dokładniejszej oceny zmiany.

Dokładna przyczyna powstawania większości tłuszczaków nie jest znana.

Nie można wskazać jednego czynnika odpowiedzialnego za rozwój tych zmian. U części osób znaczenie mogą mieć predyspozycje genetyczne, szczególnie gdy występuje wiele tłuszczaków lub podobne zmiany pojawiają się u innych członków rodziny.

Badano również możliwy związek powstawania niektórych tłuszczaków z wcześniejszym urazem, jednak nie wyjaśnia to większości przypadków.

W większości przypadków występuje pojedynczo, ale istnieją rodzinne postacie mnogich tłuszczaków.

Jeżeli u jednej osoby pojawia się wiele takich zmian, a podobny problem występuje u członków jej rodziny, lekarz może uwzględnić możliwość rodzinnej predyspozycji.

Mnogie tłuszczaki mogą także występować w przebiegu rzadkich zespołów genetycznych. Nie oznacza to jednak, że obecność kilku guzków automatycznie świadczy o chorobie genetycznej.

Tak. Niewyjaśniony guzek tkanek miękkich, który zwiększa swoją wielkość, wymaga diagnostyki.

Szybki lub postępujący wzrost nie oznacza automatycznie nowotworu, ale jest cechą, której nie należy przypisywać tłuszczakowi bez wcześniejszego potwierdzenia rozpoznania.

W aktualnych wytycznych NICE zwiększający się niewyjaśniony guz tkanek miękkich u osoby dorosłej jest wskazaniem do pilnej oceny ultrasonograficznej pod kątem możliwości mięsaka tkanek miękkich.

Nie każdy typowy tłuszczak wymaga badania obrazowego.

Jeżeli jednak rozpoznanie na podstawie badania nie jest pewne, zmiana powiększa się, znajduje się głębiej lub posiada inne nietypowe cechy, lekarz może zdecydować o wykonaniu USG.

W bardziej złożonych przypadkach mogą być wykorzystywane również inne badania obrazowe, w tym rezonans magnetyczny. Dobór badania zależy od charakteru, wielkości i lokalizacji zmiany oraz od wyniku wcześniejszej diagnostyki.

Nie. Tłuszczak i tłuszczakomięsak to różne nowotwory.

Tłuszczak jest łagodnym guzem z dojrzałych komórek tłuszczowych.

Tłuszczakomięsak jest natomiast złośliwym nowotworem tkanek miękkich. Nie powinno się traktować go jako zwykłego „złośliwego tłuszczaka”.

Typowy powierzchowny tłuszczak nie przechodzi zazwyczaj w tłuszczakomięsaka. Problem diagnostyczny polega raczej na tym, że niektóre inne guzy tkanek miękkich mogą początkowo przypominać łagodną zmianę tłuszczową.

Dlatego guzek o nietypowych cechach powinien być właściwie zdiagnozowany, zamiast automatycznie uznawać go za tłuszczaka.

Najczęściej stosowaną metodą leczenia objawowego tłuszczaka jest chirurgiczne wycięcie zmiany.

Podczas zabiegu dąży się do usunięcia guza wraz z otaczającą go cienką torebką, jeśli jest ona obecna i możliwa do wyodrębnienia.

Dokładny sposób przeprowadzenia zabiegu zależy od wielkości, lokalizacji oraz głębokości zmiany.

W literaturze opisano również inne techniki stosowane w wybranych sytuacjach, jednak nie każda metoda jest odpowiednia dla każdego pacjenta. Decyzję podejmuje się indywidualnie.

Większość tłuszczaków przez całe życie pozostaje zmianami łagodnymi i nie powoduje poważnych problemów.

Większe lub głęboko położone guzy mogą jednak uciskać okoliczne struktury. W zależności od lokalizacji może to prowadzić do bólu, drętwienia lub ograniczenia funkcji danej okolicy.

Istotne jest również właściwe rozpoznanie. Guzek, który zachowuje się nietypowo dla tłuszczaka, powinien być ponownie oceniony.

Przed konsultacją warto ustalić:

• kiedy guzek został zauważony
• czy zmienia swoją wielkość
• jak szybko rośnie
• czy powoduje ból
• czy występuje drętwienie lub uczucie ucisku
• czy w tym miejscu doszło wcześniej do urazu
• czy podobne zmiany pojawiały się wcześniej
• czy inni członkowie rodziny mają liczne tłuszczaki.

Jeśli zmiana była wcześniej oceniana, warto zabrać wyniki badań obrazowych lub dokumentację medyczną.

Lekarzowi należy również przekazać informacje o chorobach przewlekłych, stosowanych lekach i suplementach oraz przebytych zabiegach.

Chirurg ogólny Wrocław

Konsultacje chirurgiczne, kwalifikacja i dalsze postępowanie.

Kaszak (torbiel naskórkowa)

Inny rodzaj guzka skóry – objawy, rozpoznanie i możliwości leczenia.

Problemy z raną po zabiegu

Gojenie pooperacyjne, objawy powikłań i kontrola rany.