OMEGA Medical Clinics · Wrocław
Włókniaki skórne – objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie
Włókniaki skórne to łagodne zmiany wywodzące się z tkanki łącznej skóry. W języku potocznym określenie to najczęściej odnosi się do włókniaków miękkich, nazywanych także akrochordonami lub polipami włóknisto-nabłonkowymi. Mają zwykle postać miękkiej, niewielkiej narośli, która może być połączona ze skórą cienką szypułą.
O chorobie
Umów konsultację chirurgiczną
Włókniaki skórne – kiedy wymagają oceny i leczenia?
Włókniaki skórne to łagodne zmiany wywodzące się z tkanki łącznej skóry. W języku potocznym określenie to najczęściej odnosi się do włókniaków miękkich, nazywanych także akrochordonami lub polipami włóknisto-nabłonkowymi. Mają zwykle postać miękkiej, niewielkiej narośli, która może być połączona ze skórą cienką szypułą.
Włókniaki miękkie są zmianami łagodnymi i zazwyczaj nie wymagają leczenia. Usunięcie można rozważyć, gdy są regularnie drażnione, zahaczają o ubranie lub biżuterię, krwawią po urazach albo stanowią dla pacjenta istotny problem.
Nie każda miękka lub wystająca zmiana skóry jest jednak włókniakiem. Podobnie mogą wyglądać brodawki wirusowe, rogowacenie łojotokowe, znamiona i niektóre inne zmiany skórne. Jeśli wygląd narośli jest nietypowy, powinna zostać oceniona przed jej usunięciem.
Sprawdź konsultacje z zakresu chirurgii ogólnej we Wrocławiu.
Czym jest włókniak skórny?
Włókniak miękki jest łagodną naroślą zbudowaną między innymi z luźno ułożonych włókien kolagenowych i naczyń krwionośnych, pokrytych naskórkiem.
Zmiana jest zazwyczaj:
- miękka
- niebolesna
- w kolorze skóry lub nieco ciemniejsza
- gładka albo delikatnie pofałdowana
- często osadzona na wąskiej szypule.
Włókniaki miękkie najczęściej pojawiają się w miejscach, w których skóra tworzy fałdy lub regularnie się ociera, między innymi na szyi, pod pachami i w pachwinach. Mogą występować pojedynczo albo w większej liczbie.
Czy włókniak miękki i włókniak twardy to to samo?
Nie. Są to różne zmiany skórne.
Określenie „włókniak twardy” jest często stosowane w odniesieniu do dermatofibroma, czyli łagodnego guzka włóknistego skóry. Dermatofibroma jest zazwyczaj twardszy, znajduje się w skórze i często pojawia się na kończynach, szczególnie na podudziach. Po ściśnięciu skóry może charakterystycznie zapadać się do środka.
Włókniak miękki jest natomiast zwykle miękką, wystającą zmianą, często zawieszoną na szypule.
Dla pacjenta rozróżnienie obu zmian na podstawie samego wyglądu może być trudne, dlatego przy niepewnym rozpoznaniu potrzebna jest ocena lekarska.
Jakie objawy powodują włókniaki miękkie?
Najczęściej nie powodują żadnych dolegliwości.
Pacjent zauważa po prostu niewielką narośl na skórze. Problem może pojawić się, gdy włókniak znajduje się w miejscu narażonym na tarcie.
Może wtedy:
- zahaczać o ubranie
- drażnić się pod biżuterią
- przeszkadzać podczas golenia
- stać się bolesny po urazie
- krwawić po przecięciu lub naderwaniu.
Czasami szypuła włókniaka może się skręcić, co zaburza jego ukrwienie. Zmiana może wtedy nagle stać się bolesna i ciemniejsza.
Gdzie najczęściej pojawiają się włókniaki?
Najczęściej rozwijają się w okolicach narażonych na wzajemne ocieranie się skóry.
Typowe lokalizacje to:
- szyja
- pachy
- pachwiny
- okolice pod piersiami
- powieki i ich okolice
- inne fałdy skórne.
Mogą jednak wystąpić także w innych miejscach.
Dlaczego powstają włókniaki skórne?
Dokładna przyczyna powstawania włókniaków miękkich nie została jednoznacznie ustalona.
Znaczenie może mieć przewlekłe tarcie skóry o skórę, co tłumaczy częste występowanie zmian w fałdach skórnych.
Włókniaki stają się również częstsze wraz z wiekiem. Większą liczbę zmian obserwuje się u osób z otyłością oraz cukrzycą typu 2 i insulinoopornością. Mogą również pojawiać się liczniej w czasie ciąży. Są to jednak związki obserwacyjne, a obecność włókniaka sama w sobie nie oznacza cukrzycy ani innej choroby metabolicznej.
Czy włókniaki są związane z HPV?
Związek pomiędzy włókniakami miękkimi a HPV pozostaje niejednoznaczny.
W niektórych badaniach wykrywano materiał wirusa HPV w takich zmianach, ale nie ustalono, aby zakażenie HPV było podstawową przyczyną typowych włókniaków miękkich. Dlatego nie należy traktować ich jak brodawek wirusowych.
Włókniaki miękkie nie są uznawane za typową zakaźną chorobę skóry.
Czy włókniak może być objawem cukrzycy?
Sam włókniak nie oznacza cukrzycy.
Badania obserwacyjne wskazują jednak, że liczne akrochordony częściej występują u osób z insulinoopornością, otyłością i cukrzycą typu 2.
Nie oznacza to, że każdy pacjent z kilkoma włókniakami wymaga automatycznie specjalistycznej diagnostyki metabolicznej. Lekarz bierze pod uwagę całokształt obrazu klinicznego i pozostałe czynniki ryzyka.
Kiedy włókniak powinien zostać oceniony przez lekarza?
Typowy, od dawna niezmienny włókniak miękki zwykle nie jest powodem do niepokoju.
Konsultacja jest szczególnie wskazana, jeżeli zmiana:
- zaczyna szybko rosnąć
- samoistnie krwawi
- staje się bolesna bez wyraźnego urazu
- ulega owrzodzeniu
- wyraźnie zmienia kolor lub kształt
- staje się twarda
- wygląda inaczej niż pozostałe zmiany
- ma niepewne rozpoznanie.
Nie oznacza to automatycznie choroby nowotworowej. Powodem konsultacji jest przede wszystkim konieczność sprawdzenia, czy zmiana rzeczywiście jest łagodnym włókniakiem.
Jak rozpoznaje się włókniaka?
Typowy włókniak miękki jest często rozpoznawany na podstawie badania klinicznego.
Lekarz ocenia:
- kształt
- kolor
- konsystencję
- sposób połączenia ze skórą
- lokalizację
- tempo wzrostu
- obecność krwawienia lub owrzodzenia.
W diagnostyce różnicowej mogą być brane pod uwagę między innymi:
- brodawki wirusowe
- rogowacenie łojotokowe
- znamiona melanocytowe
- neurofibroma
- inne guzy skóry.
Jeżeli obraz zmiany jest nietypowy lub istnieją wątpliwości dotyczące rozpoznania, lekarz może zdecydować o jej wycięciu lub pobraniu materiału do badania histopatologicznego.
Czy włókniak skórny trzeba usuwać?
Nie. Typowy włókniak miękki jest zmianą łagodną i nie wymaga leczenia tylko dlatego, że istnieje.
Usunięcie można rozważyć, gdy zmiana:
- jest regularnie drażniona
- wielokrotnie krwawi wskutek urazów
- przeszkadza podczas golenia
- zahacza o ubranie lub biżuterię
- znajduje się w niewygodnej lokalizacji
- powoduje dyskomfort
- stanowi problem estetyczny dla pacjenta.
Usunięcie może mieć również charakter diagnostyczny, jeżeli lekarz nie jest pewien rodzaju zmiany.
Jak usuwa się włókniaki skórne?
Istnieje kilka metod usuwania włókniaków miękkich, a wybór zależy od ich wielkości, lokalizacji i budowy.
Stosowane mogą być między innymi:
- chirurgiczne odcięcie lub wycięcie zmiany
- elektrokoagulacja lub inne metody elektrochirurgiczne
- krioterapia, czyli zamrażanie.
Nie każda technika jest odpowiednia dla każdej zmiany. Szczególnie ważne jest, aby nie niszczyć bez wcześniejszej diagnostyki zmiany, której charakter nie jest pewny.
Czy włókniaka można usunąć samodzielnie?
Nie zaleca się samodzielnego odcinania, przypalania ani podwiązywania zmian skórnych.
Włókniak zawiera naczynia krwionośne, dlatego jego przecięcie może spowodować krwawienie. Domowe próby usuwania zwiększają również ryzyko zakażenia i powstania blizny.
Jeszcze ważniejszym problemem jest możliwość błędnego rozpoznania. Zmiana uznana przez pacjenta za włókniaka może być innym rodzajem guzka skóry.
Czy po usunięciu włókniak może odrosnąć?
Prawidłowo usunięty pojedynczy włókniak miękki zazwyczaj nie odrasta w tym samym miejscu.
Nie oznacza to jednak, że w przyszłości nie mogą pojawić się kolejne włókniaki w innych miejscach. Osoba mająca skłonność do takich zmian może z czasem zauważać nowe narośla.
Pojawienie się nowej zmiany obok miejsca wcześniejszego zabiegu nie musi więc oznaczać nawrotu poprzedniego włókniaka.
Czy włókniak może zmienić się w nowotwór?
Typowy włókniak miękki jest zmianą łagodną i nie jest uznawany za zmianę przedrakową.
Najważniejsze jest natomiast prawidłowe rozpoznanie. Niektóre znamiona i rzadziej nowotwory skóry mogą mieć postać uszypułowanej narośli i przypominać włókniaka.
Dlatego zmiany nietypowej nie należy usuwać samodzielnie ani niszczyć bez wcześniejszej oceny.
Jakie mogą być następstwa usunięcia włókniaka?
Usunięcie niewielkiego włókniaka jest zwykle prostą procedurą, ale jak każda ingerencja w skórę może wiązać się z działaniami niepożądanymi.
Możliwe są między innymi:
- niewielkie krwawienie
- miejscowy ból
- zakażenie
- powstanie blizny
- przejściowa lub utrwalona zmiana zabarwienia skóry.
Ryzyko zależy między innymi od lokalizacji i rozmiaru zmiany, sposobu jej usunięcia oraz indywidualnego sposobu gojenia skóry.
Czy można zapobiegać powstawaniu włókniaków?
Nie ma potwierdzonej metody pozwalającej całkowicie zapobiec włókniakom miękkim.
Ponieważ częściej występują w miejscach tarcia, ograniczenie przewlekłego drażnienia skóry może być rozsądne, ale nie gwarantuje, że nowe zmiany się nie pojawią.
Nie ma również wiarygodnych dowodów, że kremy, suplementy lub domowe preparaty zapobiegają powstawaniu włókniaków.
Jak przygotować się do konsultacji?
Przed wizytą warto zwrócić uwagę:
- od jak dawna zmiana jest obecna
- czy zwiększa swoją wielkość
- czy zmieniła kolor lub kształt
- czy krwawi
- czy boli
- czy regularnie jest drażniona
- czy podobnych zmian pojawiło się więcej.
Jeżeli narośl wcześniej wyglądała inaczej, pomocne może być wcześniejsze zdjęcie.
Przed planowanym usunięciem należy przekazać lekarzowi informacje o:
- stosowanych lekach
- lekach wpływających na krzepnięcie krwi
- chorobach przewlekłych
- zaburzeniach krzepnięcia
- alergiach
- wcześniejszych problemach z gojeniem ran.
Najczęstsze pytania
Czy włókniak skórny jest groźny?
Typowy włókniak miękki jest łagodną zmianą. Zazwyczaj nie powoduje problemów poza drażnieniem mechanicznym lub kwestiami estetycznymi. Jeśli jednak zmiana zaczyna szybko rosnąć, krwawić bez urazu lub wyraźnie zmienia wygląd, należy potwierdzić jej rozpoznanie.
Czy włókniak może sam odpaść?
Może się to zdarzyć, ale nie jest typowym sposobem ustępowania zmian. Szczególnie cienka szypuła może ulec skręceniu, co odcina dopływ krwi i prowadzi do obumarcia zmiany. Bolesnej lub nagle ciemniejącej narośli nie należy jednak samodzielnie odrywać.
Czy włókniak jest tym samym co kurzajka?
Nie. Typowa kurzajka jest zmianą wirusową wywołaną przez HPV i najczęściej ma bardziej szorstką, rogowaciejącą powierzchnię. Włókniak miękki jest natomiast łagodną naroślą włóknisto-nabłonkową i często jest gładki oraz osadzony na szypule.
Czy włókniaki można mieć w dużej liczbie?
Tak. U części osób występuje wiele włókniaków, szczególnie na szyi, pod pachami i w innych fałdach skóry. Liczne zmiany częściej obserwuje się między innymi u osób z otyłością i zaburzeniami gospodarki insulinowej, ale sama ich obecność nie pozwala rozpoznać tych chorób.
Czy włókniak może krwawić?
Tak, szczególnie po uszkodzeniu. Wystająca narośl może zostać przecięta podczas golenia albo naderwana przez ubranie lub biżuterię. Powtarzające się samoistne krwawienie bez wyraźnego urazu jest natomiast wskazaniem do kontroli rozpoznania.
Czy po usunięciu włókniaka zostaje blizna?
Jest to możliwe. Ryzyko zależy od wielkości i lokalizacji zmiany, metody jej usunięcia oraz indywidualnych właściwości skóry. W przypadku niewielkich włókniaków ślad może być bardzo mały, ale żadna procedura naruszająca skórę nie daje gwarancji całkowitego braku blizny.
Czy włókniaki trzeba badać histopatologicznie?
Nie każda klinicznie typowa zmiana wymaga takiego samego postępowania. Jeżeli jednak wygląd narośli jest nietypowy albo lekarz ma wątpliwości co do rozpoznania, może zdecydować o zachowaniu materiału do badania histopatologicznego zamiast niszczenia zmiany metodą, która nie pozwala na późniejszą ocenę tkanki.
Powiązane informacje
Chirurg ogólny Wrocław
Konsultacje chirurgiczne, kwalifikacja i dalsze postępowanie.
Przejdź do strony →Brodawki skórne
Zmiany wirusowe, które mogą przypominać inne narośla – objawy i rozpoznanie.
Przejdź do strony →Znamię skórne zakwalifikowane do wycięcia
Ocena zmiany, kwalifikacja do zabiegu i dalsze postępowanie.
Przejdź do strony →Umów konsultację chirurgiczną we Wrocławiu
Przed usunięciem narośli istotne jest potwierdzenie jej rozpoznania. Na konsultacji warto zgłosić zmiany wyglądu, krwawienie, ból lub regularne drażnienie zmiany oraz przekazać informacje o przyjmowanych lekach i wcześniejszych problemach z gojeniem.
OMEGA Medical Clinics
ul. Traugutta 72/U2, 50-418 Wrocław
Rejestracja:
e-mail:
Umów wizytę u wybranego lekarza
Wybierz lekarza lub poznaj jego profil.
Nie widzisz wolnego terminu? Zadzwoń — pomożemy znaleźć dogodny termin.
Zadzwoń: 717 181 801OMEGA Medical Clinics · Wrocław
Umów wizytę
Skontaktuj się z rejestracją, aby ustalić termin konsultacji.