Trądzik różowaty – objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie

Trądzik różowaty jest przewlekłą, nawrotową chorobą zapalną skóry, która najczęściej zajmuje centralną część twarzy: policzki, nos, czoło i brodę. Może powodować napadowe zaczerwienienie, utrwalony rumień, widoczne naczynia krwionośne, grudki i krosty, a u części osób również objawy oczne lub stopniowe pogrubienie skóry.

Mimo potocznej nazwy nie jest odmianą trądziku pospolitego. Jedną z ważnych różnic jest brak typowych zaskórników. Choroba często pojawia się w wieku dorosłym i może przebiegać okresami poprawy i zaostrzeń.

Leczenie zależy od tego, które objawy dominują. Inaczej postępuje się przy utrwalonym rumieniu i teleangiektazjach, inaczej przy zmianach grudkowo-krostkowych, a jeszcze inaczej przy zajęciu oczu czy zmianach przerostowych nosa.

Sprawdź konsultacje dermatologiczne we Wrocławiu.

Nie.

W trądziku pospolitym typowe są:

• zaskórniki
• grudki
• krosty
• czasami guzki.

W trądziku różowatym dominują:

• rumień
• napadowe zaczerwienienie
• teleangiektazje
• grudki i krosty bez typowych zaskórników.

Trądzik różowaty zwykle dotyczy:

• centralnej części twarzy.

Trądzik pospolity może natomiast zajmować również:

• plecy
• klatkę piersiową.

Mogą obejmować:

• napadowe zaczerwienienie twarzy
• utrwalony rumień
• widoczne drobne naczynia
• grudki
• krosty.

Możliwe są także:

• pieczenie
• szczypanie
• nadwrażliwość skóry
• uczucie gorąca.

U części pacjentów występują również:

• objawy oczne
• pogrubienie skóry.

To zaczerwienienie centralnej części twarzy obecne przez większość czasu.

ROSCO uznaje utrzymujący się centralny rumień z okresowym nasilaniem pod wpływem czynników wyzwalających za jedną z kluczowych cech diagnostycznych choroby.

Na ciemniejszej skórze rumień może wyglądać mniej klasycznie.

Możliwy jest odcień:

• czerwony
• fioletowawy
• brunatny.

Dlatego nie należy wykluczać choroby tylko dlatego, że twarz nie jest intensywnie czerwona.

Tak.

U części pacjentów dominują:

• czerwone grudki
• krosty.

Mogą przypominać:

• trądzik pospolity.

Najważniejszą różnicą jest brak typowych:

• zaskórników.

Zmiany zwykle pojawiają się na tle:

• rumienia
• wrażliwej skóry.

Może, ale częściej pacjenci opisują pieczenie i szczypanie.

Możliwe są:

• uczucie gorąca
• napięcie
• większa reaktywność.

Świąd jest mniej charakterystyczny niż np. w:

• atopowym zapaleniu skóry.

Jeżeli dominuje silny świąd i łuszczenie, warto rozważyć również inne choroby.

Tak.

U części pacjentów mogą wystąpić:

• wcześniej
• równocześnie
• później.

Dlatego przewlekłe zapalenie brzegów powiek albo nawracające podrażnienie oczu może wymagać uwzględnienia trądziku różowatego, szczególnie gdy pojawia się również:

• zaczerwienienie twarzy.

To przerostowa postać trądziku różowatego dotycząca nosa.

Dochodzi do:

• pogrubienia skóry
• powiększenia gruczołów łojowych
• nieregularnego kształtu nosa.

Występuje częściej:

• u mężczyzn.

Nie powstaje dlatego, że pacjent:

• pije alkohol.

To ważny mit wymagający wyjaśnienia.

Dokładna przyczyna nie jest w pełni poznana.

Uważa się, że znaczenie ma kilka mechanizmów jednocześnie:

• nadreaktywność naczyń
• zaburzenia odporności wrodzonej
• nieprawidłowa bariera skóry
• predyspozycja genetyczna.

Znaczenie może mieć również:

• mikrobiom skóry
• Demodex.

Nie ma jednej bakterii ani jednego alergenu odpowiedzialnego za wszystkie przypadki.

Nie.

Nie można się nim zarazić poprzez:

• dotyk
• pocałunek
• wspólny ręcznik.

Nie jest infekcją przenoszoną między ludźmi.

Wyzwalacze są bardzo indywidualne.

Często wymienia się:

• słońce
• wysoką temperaturę
• zimno
• gorące napoje
• ostre potrawy
• alkohol
• wysiłek
• stres.

U jednej osoby bardzo silnym wyzwalaczem może być:

• sauna

a u innej nie będzie powodowała żadnej reakcji.

Nie ma potrzeby eliminowania wszystkich możliwych czynników, jeśli rzeczywiście nie wywołują objawów.

Może.

Wysoka temperatura rozszerza:

• naczynia krwionośne.

Może powodować:

• nagły rumień
• pieczenie.

Jeżeli pacjent zauważa wyraźny związek, ograniczenie sauny może zmniejszyć:

• liczbę zaostrzeń.

Nie jest to jednak obowiązkowy zakaz dla każdej osoby.

Tylko jeśli rzeczywiście wywołuje objawy.

Ostre potrawy są częstym wyzwalaczem, ale reakcja jest:

• indywidualna.

Nie ma potrzeby stosowania bardzo restrykcyjnej „diety na rosacea”, jeśli poszczególne produkty:

• nie nasilają choroby.

Nie jest jej jedyną przyczyną, ale może wyzwalać zaostrzenia.

Silne emocje mogą prowadzić do:

• rozszerzenia naczyń
• rumienia.

Przewlekły stres może również wpływać na:

• sen
• barierę skórną
• odczuwanie pieczenia.

Nie oznacza to, że rosacea jest chorobą „psychiczną”.

Agresywne złuszczanie zwykle nie jest potrzebne i może pogarszać objawy.

Szczotki, peelingi mechaniczne i częste stosowanie silnych kwasów mogą zwiększać:

• pieczenie
• rumień.

Pielęgnacja powinna przede wszystkim chronić:

• barierę skóry.

Tak.

Makijaż może być szczególnie pomocny przy:

• rumieniu
• teleangiektazjach.

Warto wybierać produkty:

• przeznaczone do skóry wrażliwej
• niepowodujące pieczenia.

Nie ma potrzeby rezygnowania z makijażu tylko dlatego, że pacjent ma rosacea.

Nie rutynowo.

Trądzik różowaty nie jest typową chorobą wynikającą z:

• nadmiaru androgenów.

Badania hormonalne mogą mieć sens tylko wtedy, gdy istnieją inne objawy sugerujące:

• osobny problem endokrynologiczny.

Nie powinno się przenosić diagnostyki trądziku pospolitego na rosacea.

Najważniejszą wskazówką jest brak typowych zaskórników oraz obecność rumienia i reaktywności naczyniowej.

Trądzik pospolity częściej występuje:

• w okresie dojrzewania
• także na plecach i klatce piersiowej.

Rosacea częściej rozwija się:

• w wieku dorosłym
• w centralnej części twarzy.

Obie choroby mogą jednak:

• współistnieć.

Leczenie dobiera się do dominujących cech choroby.

ROSCO zaleca podejście fenotypowe — oddzielnie ocenia się i leczy między innymi:

• utrwalony rumień
• grudki i krosty
• teleangiektazje
• zmiany przerostowe
• objawy oczne.

Dlatego dwóch pacjentów z rozpoznaniem „rosacea” może otrzymać:

• zupełnie inne leczenie.

Nie.

Część leków wykorzystywanych doustnie działa w rosacea w dużym stopniu poprzez:

• efekt przeciwzapalny.

Nie oznacza to, że choroba wynika z klasycznego zakażenia bakteryjnego.

Leczenia nie powinno się również prowadzić bez końca bez:

• oceny skuteczności
• potrzeby kontynuacji.

Nie jest terapią całej choroby, ale może być bardzo użyteczny przy wybranych objawach naczyniowych.

Szczególnie dotyczy:

• teleangiektazji
• utrwalonego rumienia.

Metody laserowe i inne zabiegi wykorzystujące energię stosuje się przede wszystkim do określonych zmian naczyniowych. Dobór metody i parametrów wymaga indywidualnej kwalifikacji.

Nie oznacza to, że laser jest obowiązkową terapią każdego pacjenta.

Zależy od ciężkości objawów.

Podstawowe postępowanie może obejmować:

• higienę brzegów powiek
• odpowiednie nawilżanie powierzchni oka.

Przy bardziej nasilonej chorobie potrzebne może być:

• leczenie farmakologiczne
• konsultacja okulistyczna.

ROSCO zaleca rozważyć skierowanie okulistyczne przy większości objawów ocznych poza najłagodniejszymi.

Nie są standardowym leczeniem trądziku różowatego i mogą go nawet pogarszać.

Długotrwałe stosowanie steroidu na twarz może prowadzić do:

• rozszerzenia naczyń
• zaostrzenia grudek i krost
• rozwoju tzw. rosacea steroidowej.

Jeśli pacjent stosował steroid przez dłuższy czas, nie zawsze powinien go samodzielnie nagle odstawiać bez:

• planu dalszego leczenia.

Często tak.

Rosacea jest chorobą:

• przewlekłą
• nawrotową.

Po uzyskaniu poprawy u części osób potrzebne jest:

• leczenie podtrzymujące
• dalsza pielęgnacja
• unikanie rzeczywistych wyzwalaczy.

Nie oznacza to, że przez całe życie musi być stosowany dokładnie:

• ten sam lek.

U części osób może stopniowo stawać się bardziej nasilona.

Nie u każdego przebieg będzie:

• progresywny.

AAD wskazuje jednak, że leczenie może ograniczać nasilenie objawów i jest szczególnie ważne przy:

• zajęciu oczu.

Szczególnie gdy:

• zaczerwienienie utrzymuje się stale
• pojawiają się grudki lub krosty
• skóra często piecze.

Konsultacji wymagają również:

• widoczne naczynia
• pogrubienie nosa
• brak poprawy po przypadkowych kosmetykach lub leczeniu.

Warto zgłosić także:

• suchość
• pieczenie
• zaczerwienienie oczu.

Warto zanotować:

• kiedy rozpoczęły się objawy
• czy rumień jest stały czy napadowy.

Dobrze obserwować, czy pogorszenie ma związek z:

• słońcem
• ciepłem
• alkoholem
• gorącymi napojami
• ostrym jedzeniem
• wysiłkiem.

Należy przygotować listę:

• kosmetyków
• stosowanych kremów
• dotychczasowych leków.

Szczególnie ważne jest poinformowanie o:

• steroidach stosowanych na twarz.

Warto również powiedzieć o:

• pieczeniu oczu
• suchości
• światłowstręcie
• nawracających zapaleniach powiek.

Pomocne mogą być zdjęcia twarzy wykonane podczas:

• silnego napadu rumienia

jeżeli w dniu wizyty objawy są łagodne.

Dermatolog Wrocław

Konsultacje dermatologiczne i ocena zmian skórnych.

Trądzik pospolity

Objawy, diagnostyka i dalsze postępowanie.

Łojotokowe zapalenie skóry

Objawy, diagnostyka i dalsze postępowanie.