Nawracające zapalenie migdałków – kiedy potrzebna jest konsultacja?
Nawracające zapalenie migdałków to powtarzające się epizody ostrego bólu gardła związane z zapaleniem migdałków podniebiennych. Mogą im towarzyszyć gorączka, trudności w przełykaniu, powiększone węzły chłonne szyi oraz naloty na migdałkach.
Nie każdy nawracający ból gardła oznacza jednak nawracające zapalenie migdałków. Podobne objawy mogą powodować infekcje wirusowe gardła, refluks, przewlekłe oddychanie przez usta, spływanie wydzieliny z nosa czy inne choroby błony śluzowej.
Tonsillektomia, czyli operacyjne usunięcie migdałków podniebiennych, może być rozważana przy odpowiednio częstych i dobrze udokumentowanych infekcjach albo w innych szczególnych sytuacjach. Nie powinna być jednak automatycznym rozwiązaniem przy każdym częstym bólu gardła.
Sprawdź konsultacje laryngologiczne we Wrocławiu.
Czym są migdałki podniebienne?
Migdałki podniebienne znajdują się po obu stronach gardła.
Są częścią układu limfatycznego i uczestniczą w odpowiedzi immunologicznej, szczególnie we wcześniejszych latach życia.
Podczas infekcji mogą:
- powiększać się
- zaczerwienić
- pokrywać się nalotem
- boleć.
Ich obecność nie oznacza, że każdą infekcję należy leczyć antybiotykiem ani że przy częstych infekcjach zawsze trzeba je usuwać.
Co oznacza nawracające zapalenie migdałków?
Chodzi o powtarzające się epizody rzeczywistego zapalenia migdałków lub gardła, a nie tylko o częste uczucie drapania albo dyskomfortu.
Przy kwalifikacji do leczenia operacyjnego znaczenie mają:
- liczba epizodów
- czas, przez jaki nawracają
- ciężkość każdego epizodu
- dokumentacja medyczna
- wpływ na pracę, szkołę i codzienne funkcjonowanie.
Jakie są objawy ostrego zapalenia migdałków?
Najczęściej występują:
- silny ból gardła
- ból przy przełykaniu
- gorączka
- zaczerwienione migdałki
- naloty
- powiększone węzły chłonne szyi
- złe samopoczucie.
U dzieci mogą dodatkowo pojawić się:
- mniejszy apetyt
- niechęć do picia
- rozdrażnienie
- ból brzucha.
Czy biały nalot oznacza anginę paciorkowcową?
Nie zawsze.
Nalot może występować zarówno w zakażeniach bakteryjnych, jak i wirusowych.
Dlatego sam wygląd migdałków nie pozwala pewnie określić przyczyny.
Do oceny mogą być potrzebne:
- objawy kliniczne
- badanie lekarskie
- w odpowiednich sytuacjach test w kierunku paciorkowca lub posiew.
Czy każda angina wymaga antybiotyku?
Nie.
Wiele infekcji gardła ma przyczynę wirusową.
Antybiotyk jest potrzebny przede wszystkim wtedy, gdy istnieje odpowiednie wskazanie, na przykład potwierdzona lub silnie podejrzewana infekcja bakteryjna.
Nie powinno się stosować antybiotyku tylko dlatego, że gardło boli mocno albo migdałki są powiększone.
Czym różni się wirusowe zapalenie gardła od paciorkowcowego?
Objawy mogą się nakładać.
Przy infekcji wirusowej częściej mogą występować:
- kaszel
- katar
- chrypka
- zapalenie spojówek.
Przy anginie paciorkowcowej częściej występują:
- gorączka
- silny ból gardła
- naloty
- bolesne węzły chłonne szyi
- brak kaszlu.
Nie są to jednak zasady wystarczające do samodzielnego rozpoznania.
Czy częste infekcje oznaczają przewlekłe zapalenie migdałków?
Nie zawsze.
Pojęcia:
- nawracające ostre zapalenie migdałków
- przewlekłe zapalenie migdałków
nie są całkowicie tożsame.
Przewlekły problem może powodować między innymi stałe dolegliwości gardła, nieprzyjemny zapach czy dyskomfort, ale podstawą kwalifikacji do operacji z powodu infekcji pozostaje przede wszystkim rzeczywisty ciężar i częstość epizodów.
Co to są czopy w migdałkach?
W kryptach migdałków mogą gromadzić się:
- resztki komórkowe
- bakterie
- złuszczony nabłonek
- drobne pozostałości pokarmowe.
Mogą tworzyć białawe lub żółtawe czopy.
Nie oznaczają automatycznie ostrego zakażenia.
Co to są kamienie migdałkowe?
Kamienie migdałkowe, czyli tonsilloliths, powstają, gdy materiał zalegający w kryptach ulega zagęszczeniu lub mineralizacji.
Mogą powodować:
- nieprzyjemny zapach z ust
- uczucie ciała obcego
- miejscowy dyskomfort.
Nie są tym samym co ropny nalot podczas ostrej anginy.
Czy nieprzyjemny zapach z ust może pochodzić z migdałków?
Może.
Przewlekłe zmiany w kryptach i kamienie migdałkowe mogą być jedną z przyczyn.
Trzeba jednak wykluczyć częstsze źródła, takie jak:
- choroby zębów
- choroby dziąseł
- suchość jamy ustnej
- inne problemy laryngologiczne.
Najczęstsze pytania
Ile angin trzeba mieć, żeby rozważać usunięcie migdałków?
U dzieci klasyczne kryteria AAO-HNS to co najmniej 7 odpowiednio udokumentowanych epizodów w jednym roku, 5 rocznie przez 2 lata albo 3 rocznie przez 3 lata. Liczba nie jest jednak jedynym elementem decyzji.
Czy każda infekcja gardła liczy się do tych kryteriów?
Nie. Chodzi o rzeczywiste epizody zapalenia gardła lub migdałków, odpowiednio udokumentowane klinicznie. Samo okresowe drapanie lub zaczerwienienie gardła nie powinno być traktowane jak kolejna angina.
Czy biały nalot oznacza bakterię?
Nie zawsze. Nalot może występować także przy infekcjach wirusowych. Do rozpoznania potrzebny jest cały obraz kliniczny i czasami test mikrobiologiczny.
Czy czopy w migdałkach oznaczają przewlekłą anginę?
Nie. Czopy i kamienie migdałkowe mogą powstawać w kryptach bez ostrej infekcji. Mogą natomiast odpowiadać za nieprzyjemny zapach i miejscowy dyskomfort.
Czy po tonsillektomii już nigdy nie zachoruję na gardło?
Nie. Nadal mogą występować wirusowe i inne zapalenia gardła. Operacja ma przede wszystkim ograniczyć problem nawracających zapaleń migdałków u odpowiednio wybranych pacjentów.
Czy operacja migdałków jest bezpieczna?
Jest powszechnie wykonywana, ale jak każda operacja wiąże się z ryzykiem. Najważniejsze problemy po tonsillektomii to ból, odwodnienie i krwawienie.
Czy po tonsillektomii krwawienie jest normalne?
Świeżego krwawienia nie należy traktować jako zwykłego elementu gojenia. Może wymagać pilnej oceny i czasami ponownej interwencji.
Czy ropień okołomigdałkowy jest wskazaniem do operacji?
Może być ważnym czynnikiem przy kwalifikacji. AAO-HNS wymienia historię więcej niż jednego ropnia okołomigdałkowego jako czynnik mogący przemawiać za tonsillektomią także wtedy, gdy klasyczne kryteria liczby infekcji nie są spełnione.