Urologia • Wrocław

Łagodny przerost gruczołu krokowego (BPH) – objawy i leczenie

Umów konsultację urologiczną

Powiększona prostata – kiedy wymaga oceny urologa?

Łagodny przerost gruczołu krokowego, określany skrótem BPH, jest związanym z wiekiem rozrostem tkanki prostaty. Może utrudniać odpływ moczu z pęcherza i powodować słabszy strumień, trudność w rozpoczęciu mikcji, częstomocz lub potrzebę wstawania w nocy.

Samo powiększenie prostaty nie oznacza jednak, że musi powodować dolegliwości. Podobne objawy mogą mieć również inne przyczyny, dlatego diagnostyka nie polega wyłącznie na ocenie wielkości gruczołu, lecz na ustaleniu źródła problemów z dolnych dróg moczowych.

Umów wizytę u urologa

Czym jest łagodny przerost prostaty?

Prostata znajduje się poniżej pęcherza i otacza początkowy odcinek cewki moczowej. Z wiekiem może się powiększać, a rozrost tkanki może uciskać cewkę lub utrudniać opróżnianie pęcherza.

BPH nie jest rakiem prostaty. Łagodny przerost i nowotwór to odrębne choroby, choć mogą wystąpić u tego samego mężczyzny i nie można ich rozróżnić wyłącznie na podstawie objawów.

Jakie objawy może powodować BPH?

  • słabszy lub przerywany strumień moczu;
  • trudność w rozpoczęciu mikcji i konieczność parcia;
  • wydłużony czas oddawania moczu;
  • uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza;
  • częstomocz, naglące parcia i oddawanie moczu w nocy;
  • wykapywanie moczu po zakończeniu mikcji.

Objawy nie zawsze wynikają z prostaty

Częstomocz, parcia naglące, nykturia lub słaby strumień mogą być związane także z zaburzeniami czynności pęcherza, zakażeniem, zwiększoną nocną produkcją moczu, chorobami ogólnymi albo stosowanymi lekami.

Dlatego urolog ocenia objawy z dolnych dróg moczowych i ustala ich rzeczywiste podłoże, zamiast zakładać, że każda dolegliwość wynika z powiększonej prostaty.

Kiedy potrzebna jest pilna ocena?

Ostre zatrzymanie moczu oznacza, że mimo silnego parcia pacjent nie może oddać moczu, a pęcherz staje się bolesny i nadmiernie wypełniony. Taki stan wymaga pilnej pomocy medycznej.

Nie należy czekać na planową wizytę także przy silnym bólu podbrzusza z uczuciem przepełnienia pęcherza, gorączce lub dreszczach z nasilonymi problemami z oddawaniem moczu albo gwałtownym pogorszeniu stanu ogólnego.

Jak wygląda diagnostyka?

Urolog pyta o rodzaj i czas trwania objawów, liczbę mikcji w dzień i w nocy, naglące parcia, nietrzymanie lub zatrzymanie moczu, przebyte zakażenia, choroby współistniejące i przyjmowane leki.

Do oceny nasilenia dolegliwości może służyć kwestionariusz IPSS. Pomaga on uporządkować objawy i ich wpływ na jakość życia, ale nie służy do samodzielnego rozpoznawania BPH.

Badanie prostaty, moczu i PSA

Badanie prostaty przez odbytnicę pozwala wstępnie ocenić wielkość i konsystencję gruczołu. Badanie moczu pomaga wykryć zakażenie, krwiomocz lub inne nieprawidłowości.

W określonych sytuacjach lekarz może zaproponować oznaczenie PSA. Wynik nie potwierdza samodzielnie BPH ani raka prostaty i wymaga interpretacji razem z pozostałymi informacjami klinicznymi.

Zaleganie moczu, przepływ i dzienniczek mikcji

Po mikcji można ocenić objętość moczu pozostałego w pęcherzu. Uroflowmetria mierzy szybkość i przebieg strumienia, lecz sam nieprawidłowy wynik nie wskazuje jednoznacznie przyczyny problemu.

Przy częstomoczu lub nykturii pomocny bywa dzienniczek mikcji z godzinami i objętością oddawanego moczu. Badania obrazowe, w tym USG prostaty, dobiera się do sytuacji.

Obserwacja i codzienne nawyki

Przy łagodnych i mało dokuczliwych objawach możliwa jest obserwacja z regularnymi kontrolami. W zależności od problemu pomocne może być rozsądne rozłożenie płynów w ciągu dnia, ograniczenie ich dużej ilości tuż przed snem oraz zmniejszenie nadmiaru kofeiny i alkoholu.

Nie należy bez wyraźnego powodu nadmiernie ograniczać płynów ani stosować przypadkowych suplementów zamiast diagnostyki.

Leczenie farmakologiczne i zabiegowe

Leki dobiera się do dominujących objawów, wielkości prostaty i ryzyka progresji. Jedne zmniejszają napięcie w obrębie prostaty i poprawiają przepływ, inne mogą stopniowo zmniejszać jej objętość. Czasem stosuje się leczenie skojarzone.

Zabieg rozważa się przy nasilonych dolegliwościach, nieskuteczności innych metod lub powikłaniach, takich jak nawracające zatrzymanie moczu, zakażenia, kamienie w pęcherzu czy pogorszenie funkcji dróg moczowych.

Jak przygotować się do konsultacji?

Zanotuj, jak często oddajesz mocz w dzień i w nocy, czy trudno rozpocząć mikcję, czy strumień osłabł, występują naglące parcia albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza.

Zabierz wcześniejsze wyniki PSA, badań moczu i badań obrazowych oraz listę wszystkich leków i suplementów. Informacja o leczeniu jest ważna, ponieważ część preparatów może wpływać na oddawanie moczu.

Najczęstsze pytania

Czy powiększona prostata zawsze wymaga leczenia?

Nie. Przy niewielkich objawach, które nie utrudniają codziennego życia, wystarczająca może być obserwacja i okresowa kontrola. Leczenie dobiera się do dolegliwości i ryzyka progresji.

Czy duża prostata zawsze powoduje problemy z oddawaniem moczu?

Nie. Wielkość prostaty i nasilenie objawów nie zawsze idą ze sobą w parze. Znaczenie ma również stopień utrudnienia odpływu moczu i czynność pęcherza.

Czy częste wstawanie w nocy oznacza chorą prostatę?

Nie zawsze. Nykturia może wynikać także ze zwiększonej nocnej produkcji moczu, zaburzeń snu, chorób ogólnych lub przyjmowanych leków.

Czy BPH oznacza raka prostaty?

Nie. Łagodny przerost i rak prostaty to odrębne choroby. Mogą jednak wystąpić u tego samego mężczyzny, dlatego lekarz czasem proponuje osobną ocenę ryzyka nowotworu.

Czy PSA rośnie przy łagodnym przeroście prostaty?

Może. Stężenie PSA może zależeć między innymi od objętości prostaty i wzrastać także z przyczyn innych niż rak. Wynik wymaga interpretacji łącznie z wiekiem, badaniem i wywiadem.

Czy leki mogą zmniejszyć prostatę?

Niektóre mogą stopniowo zmniejszać jej objętość i ryzyko progresji. Inne przede wszystkim łagodzą objawy i poprawiają przepływ moczu, bez istotnego zmniejszania gruczołu.

Czy problemy z prostatą mogą wpływać na życie seksualne?

Tak. Objawy mogą współistnieć z zaburzeniami funkcji seksualnych, a część leków lub zabiegów wpływa na wytrysk. Warto omówić z lekarzem znaczenie zachowania tych funkcji.

Czy operacja prostaty jest zawsze konieczna?

Nie. Wielu mężczyzn może być leczonych zachowawczo lub farmakologicznie. Zabieg rozważa się przy nasilonych objawach, nieskuteczności innych metod lub określonych powikłaniach.

Umów konsultację urologiczną we Wrocławiu

Jeśli problemy z oddawaniem moczu utrzymują się, nasilają albo przeszkadzają w codziennym funkcjonowaniu, urolog może ustalić ich przyczynę i dobrać dalsze postępowanie. Niemożność oddania moczu, silny ból przepełnionego pęcherza lub gorączka z pogorszeniem stanu wymagają pilnej oceny.

OMEGA Medical Clinics
ul. Traugutta 72/U2, 50-418 Wrocław

Rejestracja: 717 181 801
e-mail: rejestracja2@omegamc.pl

Umów wizytę
OMEGA Medical Clinics Wrocław

Rejestracja On-line

Wybierz portal, przez który chcesz umówić wizytę.

Największy system
rezerwacji wizyt

Rejestracja bez kolejki
przez portal