OMEGA Medical Clinics · Wrocław
Wrastający paznokieć – objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie
Wrastający paznokieć, nazywany również onychokryptozą, powstaje wtedy, gdy boczny brzeg płytki paznokciowej uciska lub uszkadza otaczający ją wał paznokciowy. Najczęściej problem dotyczy dużego palca stopy i może występować po jednej albo po obu stronach paznokcia.
Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?
Pilniejszej oceny wymaga szybko szerzący się stan zapalny lub pojawienie się objawów ogólnych.
Do niepokojących objawów należą między innymi:
- szybko narastający obrzęk
- zaczerwienienie szerzące się poza okolicę paznokcia
- nasilający się ból
- gorączka
- dreszcze
- wyraźne pogorszenie samopoczucia.
Szczególnej ostrożności wymagają osoby z cukrzycą, zaburzeniami ukrwienia stóp lub obniżoną odpornością.
Jeżeli pojawiają się objawy bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia, należy skontaktować się z numerem 112 lub 999 albo zgłosić się do SOR.
O chorobie
Umów konsultację chirurgiczną
Wrastający paznokieć – kiedy wymaga oceny i leczenia?
Wrastający paznokieć, nazywany również onychokryptozą, powstaje wtedy, gdy boczny brzeg płytki paznokciowej uciska lub uszkadza otaczający ją wał paznokciowy. Najczęściej problem dotyczy dużego palca stopy i może występować po jednej albo po obu stronach paznokcia.
Początkowo pojawiają się zwykle ból, tkliwość i niewielkie zaczerwienienie. W bardziej zaawansowanym stadium może wystąpić obrzęk, sączenie, krwawienie, ziarnina – czyli nadmiernie rozrastająca się tkanka gojąca – oraz zakażenie.
Łagodne przypadki można często leczyć zachowawczo. Przy nasilonych, nawracających zmianach lub znacznym przeroście tkanek wokół paznokcia może być potrzebne leczenie zabiegowe. Sposób postępowania powinien zależeć od stopnia zaawansowania problemu i jego przyczyny.
Sprawdź konsultacje z zakresu chirurgii ogólnej we Wrocławiu.
Czym jest wrastający paznokieć?
Wrastający paznokieć powstaje, gdy krawędź płytki paznokciowej drażni lub wnika w skórę znajdującą się przy jej bocznym brzegu.
Stały ucisk prowadzi do miejscowego stanu zapalnego. Wał paznokciowy może stać się bolesny, zaczerwieniony i obrzęknięty.
Najczęściej problem dotyczy paznokcia dużego palca stopy, ale może pojawić się również przy innych palcach.
Wrastania nie należy mylić z samym zakrzywieniem płytki. Paznokieć może być mocno wygięty, a mimo to nie powodować uszkodzenia skóry. O wrastaniu mówimy wtedy, gdy dochodzi do konfliktu pomiędzy płytką a otaczającymi ją tkankami i pojawiają się objawy.
Jakie objawy powoduje wrastający paznokieć?
Najwcześniejszym objawem jest zwykle ból lub tkliwość przy bocznym brzegu paznokcia.
Możliwe objawy to:
- ból przy dotykaniu palca
- ból podczas chodzenia lub noszenia obuwia
- zaczerwienienie wału paznokciowego
- miejscowy obrzęk
- uczucie ciepła
- zwiększona wrażliwość skóry.
Wraz z nasilaniem się problemu mogą pojawić się:
- sączenie
- krwawienie
- ropna wydzielina
- przerost tkanek wokół paznokcia
- ziarnina
- wyraźne nasilenie obrzęku.
Podobne objawy mogą występować również w zapaleniu wału paznokciowego, urazach paznokcia oraz innych chorobach skóry i paznokci. Sam ból przy paznokciu nie wystarcza więc do postawienia rozpoznania.
Co to jest ziarnina przy wrastającym paznokciu?
Ziarnina to silnie unaczyniona tkanka, która może rozrastać się w miejscu przewlekłego drażnienia i stanu zapalnego.
Przy zaawansowanym wrastaniu może pojawić się przy bocznym brzegu paznokcia jako czerwona, łatwo krwawiąca tkanka.
Jej obecność sugeruje, że problem nie jest już jedynie niewielkim uciskiem płytki na skórę i może wymagać bardziej zdecydowanego postępowania.
Ziarniny nie należy samodzielnie wycinać ani usuwać.
Dlaczego paznokieć wrasta?
Najczęściej na rozwój wrastającego paznokcia wpływa kilka czynników jednocześnie.
Do czynników sprzyjających należą między innymi:
- nieprawidłowe skracanie paznokci
- wycinanie bocznych narożników płytki
- zbyt krótkie obcinanie paznokci
- ciasne lub uciskające obuwie
- powtarzające się urazy palca
- nieprawidłowy kształt płytki paznokciowej
- pogrubienie lub deformacja paznokcia.
Znaczenie może mieć również indywidualna budowa paznokcia i otaczających go tkanek.
Czy wrastający paznokieć zawsze jest skutkiem złego obcinania?
Nie. Nieprawidłowe obcinanie jest ważnym czynnikiem ryzyka, ale nie wyjaśnia wszystkich przypadków.
U niektórych osób znaczenie ma naturalny kształt płytki, budowa wałów paznokciowych albo powtarzający się ucisk i urazy.
Dlatego problem może nawracać nawet u osoby, która prawidłowo pielęgnuje paznokcie.
Czy ciasne buty mogą powodować wrastanie paznokcia?
Tak. Obuwie uciskające palce może sprzyjać wrastaniu lub nasilać już istniejące dolegliwości.
Ucisk przesuwa miękkie tkanki w kierunku krawędzi płytki i może zwiększać jej nacisk na wał paznokciowy.
Problem może występować szczególnie przy butach:
- z wąskim przodem
- za małych
- powodujących stały nacisk na palce.
W czasie leczenia istotne jest ograniczenie ucisku na bolesne miejsce.
Kiedy zgłosić się do lekarza z wrastającym paznokciem?
Konsultacja jest wskazana, gdy dolegliwości utrzymują się, nasilają lub pojawiają się cechy zaawansowanego stanu zapalnego.
Do lekarza warto zgłosić się szczególnie, gdy:
- ból utrudnia chodzenie
- obrzęk lub zaczerwienienie narasta
- pojawia się ropna wydzielina
- występuje krwawienie
- wokół paznokcia tworzy się ziarnina
- wrastanie regularnie nawraca
- wcześniejsze leczenie zachowawcze nie przyniosło poprawy
- paznokieć jest znacznie zniekształcony.
Wcześniejszej oceny wymagają również osoby, u których nawet niewielka rana stopy może wiązać się z większym ryzykiem powikłań.
Wrastający paznokieć a cukrzyca – dlaczego wymaga większej ostrożności?
Osoba z cukrzycą powinna wcześniej skonsultować ranę, stan zapalny lub wrastający paznokieć stopy.
Cukrzyca może współistnieć z neuropatią, czyli zaburzeniem czucia, oraz chorobą tętnic kończyn dolnych. W efekcie pacjent może słabiej odczuwać uraz, a gojenie tkanek może być utrudnione.
Dlatego osoby z cukrzycą nie powinny samodzielnie głęboko wycinać wrastającego fragmentu paznokcia ani wykonywać zabiegów prowadzących do uszkodzenia skóry.
Jak rozpoznaje się wrastający paznokieć?
Rozpoznanie najczęściej można ustalić podczas badania palca i paznokcia.
Lekarz ocenia między innymi:
- kształt płytki paznokciowej
- miejsce wrastania
- stan wału paznokciowego
- obecność obrzęku
- zaczerwienienie
- ziarninę
- obecność wydzieliny
- cechy zakażenia.
Istotne jest również ustalenie, czy problem wystąpił pierwszy raz, czy nawraca oraz jakie leczenie było wcześniej stosowane.
W typowym przypadku wrastającego paznokcia badania obrazowe nie są rutynowo potrzebne.
Jeżeli obraz jest nietypowy albo występuje podejrzenie innej choroby, zakres diagnostyki może zostać rozszerzony.
Czy wrastający paznokieć zawsze wymaga zabiegu?
Nie. Łagodne przypadki można często leczyć zachowawczo.
Celem postępowania na wczesnym etapie jest zmniejszenie nacisku płytki na wał paznokciowy i umożliwienie jej dalszego wzrostu bez drażnienia skóry.
Znaczenie może mieć:
- unikanie ciasnego obuwia
- ograniczenie ucisku na bolesny palec
- prawidłowa pielęgnacja paznokcia
- zaprzestanie wycinania jego narożników.
W zależności od stopnia zaawansowania stosowane są również profesjonalne techniki polegające na odseparowaniu krawędzi paznokcia od wału lub zmianie toru wzrostu płytki.
Nie każda metoda jest odpowiednia dla każdego pacjenta.
Jak prawidłowo obcinać paznokcie u stóp?
Paznokcie u stóp powinny być skracane zasadniczo prosto, bez głębokiego wycinania narożników.
Nie powinno się:
- wycinać głęboko bocznych krawędzi
- tworzyć mocno zaokrąglonego kształtu
- skracać paznokcia bardzo krótko
- samodzielnie „wydłubywać” fragmentu znajdującego się w wale.
Zbyt głębokie wycięcie bocznego fragmentu może pozostawić ostry kolec płytki. Podczas dalszego wzrostu może on ponownie drażnić skórę.
Czy można samemu wyciąć wrastający fragment paznokcia?
Nie zaleca się głębokiego samodzielnego wycinania wrastającej części paznokcia.
Takie postępowanie może przynieść chwilową ulgę, ale może również:
- pozostawić ostry fragment płytki
- uszkodzić wał paznokciowy
- wywołać krwawienie
- nasilić stan zapalny
- sprzyjać nawrotowi problemu.
Szczególnie ryzykowne jest samodzielne manipulowanie przy paznokciu w przypadku cukrzycy, zaburzeń krążenia lub czucia w stopach.
Jak wygląda leczenie zabiegowe wrastającego paznokcia?
Leczenie zabiegowe stosuje się przede wszystkim przy bardziej zaawansowanych, nawracających albo nieskutecznie leczonych zachowawczo przypadkach.
Istnieje wiele technik zabiegowych. Jedną z możliwości jest usunięcie tylko bocznej części płytki, która powoduje wrastanie.
W części zabiegów dodatkowo oddziałuje się na odpowiadający jej fragment macierzy paznokcia, czyli tkanki odpowiedzialnej za jego wzrost. Celem jest ograniczenie ponownego wyrastania problematycznej części płytki.
Inne techniki mogą polegać na korekcji lub usunięciu części przerośniętych tkanek otaczających paznokieć.
Wybór metody zależy między innymi od:
- stopnia wrastania
- obecności ziarniny
- budowy paznokcia
- wcześniejszych zabiegów
- nawrotów
- stanu otaczających tkanek.
Nie istnieje jedna metoda właściwa dla wszystkich pacjentów.
Czy trzeba usuwać cały paznokieć?
Nie. Całkowite usunięcie płytki nie jest konieczne w każdym przypadku wrastającego paznokcia.
W wielu metodach zabiegowych usuwa się jedynie boczny fragment powodujący problem.
Samo usunięcie całej płytki bez rozwiązania przyczyny wrastania również nie gwarantuje, że po jej odrośnięciu problem nie powróci.
Zakres zabiegu powinien więc wynikać z rodzaju i stopnia zaawansowania zmiany.
Co oznacza usunięcie fragmentu macierzy paznokcia?
Macierz jest częścią aparatu paznokciowego odpowiedzialną za tworzenie płytki paznokciowej.
Jeżeli problem dotyczy nawracającego wrastania tego samego bocznego fragmentu, podczas niektórych zabiegów można zniszczyć lub usunąć odpowiadający mu fragment macierzy.
W efekcie paznokieć odrasta węższy w tej części.
Do opracowania fragmentu macierzy stosowane są różne techniki chirurgiczne i chemiczne. Dostępne badania wskazują, że połączenie częściowego usunięcia paznokcia z działaniem na macierz może zmniejszać ryzyko nawrotu w porównaniu z samym usunięciem płytki, choć jakość dowodów porównujących poszczególne techniki jest ograniczona.
Czy przy wrastającym paznokciu potrzebny jest antybiotyk?
Nie każdy wrastający paznokieć wymaga antybiotyku.
Ból i miejscowy stan zapalny mogą wynikać z mechanicznego drażnienia skóry przez paznokieć.
Antybiotykoterapia może być rozważana, gdy lekarz rozpozna zakażenie. Samo wrastanie paznokcia nie jest wskazaniem do automatycznego stosowania antybiotyku.
Nie należy samodzielnie rozpoczynać antybiotykoterapii ani stosować pozostałych po wcześniejszym leczeniu antybiotyków.
Czy wrastający paznokieć może wrócić po zabiegu?
Tak. Nawrót jest możliwy i jego ryzyko zależy między innymi od zastosowanej techniki oraz przyczyny wrastania.
Samo usunięcie fragmentu płytki może nie zapobiec ponownemu problemowi, ponieważ paznokieć może odrosnąć w podobnym kształcie.
Dlatego przy nawracających zmianach lekarz może rozważyć zabieg obejmujący również odpowiedni fragment macierzy lub korekcję otaczających tkanek.
Współczesne badania porównujące różne techniki zabiegowe nie wskazują jednak jednej metody jako najlepszej dla każdego pacjenta.
Jakie mogą być powikłania wrastającego paznokcia?
Większość przypadków można skutecznie opanować, ale nieleczony lub nasilający się problem może prowadzić do powikłań miejscowych.
Możliwe są między innymi:
- przewlekły stan zapalny
- zakażenie wału paznokciowego
- ropienie
- powstanie ziarniny
- nawracające krwawienie
- utrudnienie chodzenia
- nawrót wrastania.
U osób z cukrzycą lub znacznymi zaburzeniami krążenia zakażenia i uszkodzenia stopy mogą mieć poważniejszy przebieg.
Czy można zapobiegać wrastaniu paznokci?
Nie wszystkim przypadkom można zapobiec, ale odpowiednia pielęgnacja i ograniczenie ucisku mogą zmniejszyć ryzyko.
Pomocne jest:
- obcinanie paznokci prosto
- niewycinanie głęboko narożników
- unikanie bardzo krótkiego skracania płytki
- noszenie obuwia zapewniającego palcom odpowiednią przestrzeń
- unikanie powtarzających się urazów
- utrzymywanie stóp w czystości i dokładne ich osuszanie.
Jeżeli wrastanie nawraca mimo prawidłowej pielęgnacji, warto poszukać przyczyny zamiast wielokrotnie samodzielnie wycinać bolesny fragment.
Jak przygotować się do konsultacji?
Przed wizytą warto zastanowić się:
- od jak dawna występuje problem
- czy wrastanie dotyczy jednej czy obu stron paznokcia
- czy podobne zmiany występowały wcześniej
- czy pojawia się ropa lub krwawienie
- czy wykonano wcześniej zabieg
- jak szybko problem powrócił po poprzednim leczeniu
- czy doszło wcześniej do urazu paznokcia.
Lekarzowi należy powiedzieć o:
- cukrzycy
- zaburzeniach krążenia
- zaburzeniach czucia w stopach
- stosowanych lekach
- alergiach
- wcześniejszych zabiegach dotyczących paznokcia.
Jeżeli wcześniej stosowano leczenie specjalistyczne lub wykonywano zabieg, warto zabrać posiadaną dokumentację.
Najczęstsze pytania
Czy wrastający paznokieć może sam przestać boleć?
Tak, w łagodnym przypadku dolegliwości mogą się zmniejszyć po usunięciu ucisku i prawidłowym wzroście paznokcia. Ustąpienie bólu nie zawsze oznacza jednak trwałe rozwiązanie problemu. Jeżeli paznokieć nadal wrasta, dolegliwości mogą powrócić.
Czy wrastający paznokieć zawsze trzeba wycinać?
Nie. We wczesnych i łagodnych przypadkach stosuje się przede wszystkim postępowanie zachowawcze. Leczenie zabiegowe częściej jest potrzebne przy zaawansowanych, nawracających lub opornych na wcześniejsze leczenie zmianach.
Czy można wyciąć tylko kawałek wrastającego paznokcia?
Tak, w leczeniu zabiegowym często możliwe jest częściowe usunięcie bocznego fragmentu płytki. W wybranych przypadkach dodatkowo opracowuje się odpowiadającą mu część macierzy, aby ograniczyć ryzyko ponownego wyrastania tej części paznokcia.
Czy po zabiegu paznokieć odrośnie?
Zależy to od rodzaju zabiegu. Po samym częściowym usunięciu płytki może ona ponownie odrosnąć. Jeśli odpowiedni fragment macierzy zostanie trwale usunięty lub zniszczony, ta część paznokcia może już nie odrosnąć, przez co płytka pozostaje węższa.
Czy ropa przy paznokciu oznacza zakażenie?
Ropna wydzielina może wskazywać na zakażenie i powinna być oceniona przez lekarza. Nie oznacza jednak automatycznie, że jedynym potrzebnym leczeniem będzie antybiotyk. Nadal trzeba usunąć mechaniczny czynnik drażniący, jeżeli jest nim wrastający fragment płytki.
Czy klamra może pomóc na wrastający paznokieć?
W niektórych łagodniejszych przypadkach stosuje się metody zmieniające tor wzrostu lub odciążające krawędź paznokcia, w tym techniki ortonyksyjne. Ich przydatność zależy jednak od budowy paznokcia i stopnia zaawansowania zmiany. Zaawansowana ziarnina, nasilone dolegliwości lub częste nawroty mogą wymagać innego postępowania.
Dlaczego wrastający paznokieć ciągle wraca?
Przyczyną może być utrzymywanie się czynników sprzyjających albo ponowne wyrastanie problematycznej części płytki. Znaczenie mogą mieć kształt paznokcia, budowa wałów paznokciowych, ucisk obuwia oraz sposób wcześniejszego leczenia. Przy częstych nawrotach warto ponownie ocenić przyczynę i dobrać postępowanie do konkretnego przypadku.
Powiązane informacje
Chirurg ogólny Wrocław
Konsultacje chirurgiczne, kwalifikacja i dalsze postępowanie.
Przejdź do strony →Problemy z raną po zabiegu
Gojenie pooperacyjne, objawy powikłań i kontrola rany.
Przejdź do strony →Rany przewlekłe
Przyczyny utrudnionego gojenia, ocena rany i dalsze postępowanie.
Przejdź do strony →Umów konsultację chirurgiczną we Wrocławiu
Konsultacja pozwala ocenić stopień wrastania paznokcia i dobrać dalsze postępowanie. Warto zgłosić wcześniejsze nawroty i zabiegi oraz poinformować lekarza o cukrzycy, zaburzeniach krążenia i przyjmowanych lekach.
OMEGA Medical Clinics
ul. Traugutta 72/U2, 50-418 Wrocław
Rejestracja:
e-mail:
Umów wizytę u wybranego lekarza
Wybierz lekarza lub poznaj jego profil.
Nie widzisz wolnego terminu? Zadzwoń — pomożemy znaleźć dogodny termin.
Zadzwoń: 717 181 801OMEGA Medical Clinics · Wrocław
Umów wizytę
Skontaktuj się z rejestracją, aby ustalić termin konsultacji.