Ortopedia • Wrocław
Skolioza nie oznacza po prostu „krzywego siedzenia” ani nieprawidłowej postawy. Jest trójwymiarową deformacją kręgosłupa, w której występuje boczne skrzywienie połączone z rotacją kręgów. W badaniu RTG skoliozę definiuje się jako skrzywienie o kącie Cobba większym niż 10°.
Najczęstszą postacią u dzieci i młodzieży jest skolioza idiopatyczna, czyli taka, której jednej konkretnej przyczyny nie można wskazać. Największe znaczenie dla dalszego postępowania mają nie tylko wielkość skrzywienia, lecz także wiek dziecka, pozostały potencjał wzrostu oraz to, czy krzywizna się powiększa.
Wiele niewielkich skolioz wymaga jedynie obserwacji. U rosnącego dziecka z większym i obarczonym ryzykiem progresji skrzywieniem może być wskazane leczenie gorsetowe. Ćwiczenia specyficzne dla skoliozy mogą stanowić element leczenia zachowawczego, natomiast bardzo duże i postępujące skrzywienia mogą wymagać oceny pod kątem operacji.
Patrząc na zdrowy kręgosłup od tyłu, powinien on przebiegać zasadniczo pionowo.
Przy skoliozie kręgosłup odchyla się w bok, ale problem nie ogranicza się do jednej płaszczyzny.
Dochodzi również do:
Dlatego skoliozę określa się jako deformację trójwymiarową.
Nie.
Nierówne ustawienie:
może wynikać również z innych przyczyn.
Przykładem jest czynnościowe ustawienie kręgosłupa związane z różnicą długości kończyn.
Prawdziwą skoliozę strukturalną ocenia się na podstawie badania klinicznego oraz – gdy istnieje wskazanie – zdjęcia RTG.
Kąt Cobba jest podstawową metodą mierzenia wielkości skrzywienia na zdjęciu RTG.
Lekarz wyznacza odpowiednie kręgi graniczne krzywizny i mierzy kąt między nimi.
Skoliozę klasycznie rozpoznaje się przy kącie przekraczającym 10°.
Sam wynik nie wystarcza jednak do podjęcia decyzji o leczeniu.
Znaczenie ma także:
Nie.
Wartość około 10° oznacza próg diagnostyczny, a nie automatyczne wskazanie do aktywnego leczenia.
Wiele niewielkich krzywizn:
Ryzyko progresji jest szczególnie ważne w okresie intensywnego wzrostu.
„Idiopatyczna” oznacza, że nie udało się wskazać jednej konkretnej przyczyny deformacji.
Jest to zdecydowanie najczęstsza postać skoliozy u dzieci i młodzieży.
W zależności od wieku początku wyróżnia się między innymi skoliozę:
Najczęściej spotykana jest skolioza idiopatyczna nastolatków.
Nie.
Siedzenie zgarbionym, noszenie plecaka albo „krzywe siedzenie” nie są uznawane za przyczynę idiopatycznej skoliozy.
Pacjent nie powinien otrzymywać komunikatu, że skrzywienie powstało dlatego, że „źle siedział”.
Skolioza idiopatyczna jest złożonym zaburzeniem rozwoju kręgosłupa, którego dokładna przyczyna pozostaje nieznana.
Nie ma podstaw, aby uznawać noszenie plecaka za przyczynę strukturalnej skoliozy idiopatycznej.
Zbyt ciężki plecak może natomiast powodować:
To inny problem niż rozwój strukturalnej deformacji kręgosłupa.
Może występować rodzinnie.
SRS podaje, że u części pacjentów ze skoliozą idiopatyczną występują również przypadki skoliozy w rodzinie, co wskazuje na udział czynników genetycznych.
Nie oznacza to jednak prostego dziedziczenia według jednej reguły.
Dziecko rodzica ze skoliozą nie musi jej rozwinąć.
Najczęściej zwracają uwagę zmiany wyglądu sylwetki.
Mogą pojawić się:
SRS wymienia między innymi garb żebrowy, nierówną wysokość barków oraz przechylenie tułowia jako typowe cechy skoliozy idiopatycznej.
Przy rotacji kręgów żebra również zmieniają położenie.
Podczas pochylenia do przodu jedna strona klatki piersiowej może wtedy znajdować się wyżej niż druga.
Tworzy się charakterystyczna asymetria nazywana potocznie garbem żebrowym.
Nie wynika ona jedynie ze „złego trzymania pleców”, lecz z rotacyjnej składowej skoliozy.
Nie. Idiopatyczna skolioza nie jest skutkiem garbienia się przy biurku. Przyczyna tej postaci deformacji pozostaje nieznana.
Klasycznym kryterium radiologicznym jest kąt Cobba większy niż 10°. Nie oznacza to jednak, że każda taka krzywizna wymaga aktywnego leczenia.
Nie. Wiele niewielkich krzywizn pozostaje stabilnych. Największe ryzyko progresji występuje podczas szybkiego wzrostu i zależy również od wielkości oraz typu krzywizny.
Nie można tego zagwarantować. Ćwiczenia specyficzne dla skoliozy mogą być częścią leczenia zachowawczego i wspierać kontrolę deformacji oraz funkcję, ale nie zastępują gorsetu lub operacji, gdy istnieją do nich wskazania.
Nie jako samodzielna terapia deformacji. Pływanie jest wartościową aktywnością, ale nie ma podstaw do traktowania go jako metody prostującej kręgosłup.
Najczęściej rozważa się go u nadal rosnącego dziecka ze skrzywieniem około 25–45° lub nieco większym, zależnie od ryzyka progresji. Głównym celem jest zatrzymanie lub ograniczenie powiększania się krzywizny.
Nie ma jednej automatycznej granicy, ale SRS wskazuje, że leczenie chirurgiczne jest zwykle rozważane przy krzywiznach około 45–50° i większych lub przy dużym ryzyku dalszej progresji.
W większości przypadków tak. Aktywność jest zwykle korzystna, a samo rozpoznanie idiopatycznej skoliozy nie oznacza zakazu sportu. Ograniczenia ustala się indywidualnie, jeśli istnieją dodatkowe wskazania.
Jeżeli ból, ograniczenie ruchu albo uraz wymaga diagnostyki, pierwszym krokiem może być konsultacja ortopedyczna.
OMEGA Medical Clinics
ul. Traugutta 72/U2, 50-418 Wrocław
Rejestracja: 717 181 801
e-mail: rejestracja2@omegamc.pl
Rejestracja On-line
Wybierz portal, przez który chcesz umówić wizytę.
