Ortopedia • Wrocław
Skręcenie stawu skokowego jest jednym z najczęstszych urazów kończyny dolnej. Zwykle dochodzi do niego podczas nagłego podwinięcia stopy, lądowania po skoku, biegu po nierównym podłożu albo gwałtownej zmiany kierunku. W efekcie więzadła stabilizujące staw mogą zostać rozciągnięte, częściowo naderwane lub całkowicie zerwane.
Najczęściej uszkodzone zostają więzadła po zewnętrznej stronie kostki. Typowe objawy to ból, obrzęk, tkliwość, krwiak oraz trudność w obciążaniu kończyny. Nie każdy taki uraz wymaga RTG, a nawet całkowite uszkodzenie jednego z więzadeł nie oznacza automatycznie konieczności operacji.
Ważne jest natomiast wykluczenie złamania, ciężkiego urazu więzozrostu lub innych uszkodzeń oraz właściwe przeprowadzenie rehabilitacji. Niedostatecznie usprawniony staw może pozostać niestabilny i być bardziej podatny na kolejne skręcenia.
Skręcenie oznacza uraz więzadeł stabilizujących staw bez trwałego przemieszczenia powierzchni stawowych charakterystycznego dla zwichnięcia.
Więzadło może zostać:
Najczęściej uraz dotyczy kompleksu więzadeł bocznych stawu skokowego.
Szczególnie często uszkadzane jest więzadło skokowo-strzałkowe przednie.
Typowy mechanizm to gwałtowne podwinięcie stopy do środka.
Może do niego dojść podczas:
Nie trzeba więc uprawiać sportu, aby doznać skręcenia.
Najczęściej pojawiają się:
Przy cięższym urazie może wystąpić:
Nasilenie objawów nie zawsze dokładnie odpowiada stopniowi uszkodzenia więzadła.
Nie zawsze.
Obrzęk może być znaczny również przy częściowym uszkodzeniu.
Z drugiej strony niewielki obrzęk nie wyklucza poważniejszego urazu.
Dlatego stopnia uszkodzenia nie powinno się ustalać wyłącznie na podstawie wyglądu kostki.
Może występować.
Przy uszkodzeniu więzadeł i drobnych naczyń krew może przemieszczać się w tkankach.
Krwiak może być widoczny:
Nie jest sam w sobie dowodem złamania.
Tradycyjnie wyróżnia się trzy stopnie.
Skręcenie I stopnia
Więzadło jest rozciągnięte lub minimalnie uszkodzone.
Zwykle występuje:
Skręcenie II stopnia
Dochodzi do częściowego uszkodzenia więzadła.
Objawy mogą obejmować:
Skręcenie III stopnia
Dochodzi do całkowitego przerwania więzadła lub kilku więzadeł.
Może wystąpić:
W pierwszych godzinach po urazie dokładna ocena stopnia może być trudna z powodu bólu i obrzęku.
Tak.
Objawy mogą być podobne.
Zarówno złamanie, jak i skręcenie mogą powodować:
Dlatego w odpowiednich sytuacjach potrzebne jest RTG.
W podejmowaniu decyzji można korzystać z reguł ottawskich – Ottawa Ankle Rules.
Pomagają określić, kiedy prawdopodobieństwo złamania jest na tyle duże, że uzasadnia wykonanie zdjęcia.
RTG stawu skokowego jest szczególnie wskazane między innymi przy odpowiedniej lokalizacji bólu i:
Reguły są narzędziem dla personelu medycznego i nie zastępują badania pacjenta.
Nie można tego zagwarantować.
Możliwość wykonania kilku kroków zmniejsza prawdopodobieństwo określonych złamań, ale nie wyklucza wszystkich.
Istotne jest również:
Dlatego nie należy kierować się wyłącznie tym, czy pacjent jest w stanie stanąć na stopie.
Nie.
Jeżeli reguły ottawskie są ujemne i badanie nie sugeruje złamania ani innego poważnego urazu, RTG może nie być potrzebne.
Aktualne kryteria ACR dotyczące ostrego urazu stawu skokowego uznają RTG za badanie właściwe przy dodatnich regułach ottawskich, natomiast przy prawidłowej możliwości chodzenia i braku odpowiedniej tkliwości kostnej rutynowe obrazowanie zazwyczaj nie jest wskazane.
Nie. Przy prawidłowym badaniu i ujemnych regułach ottawskich RTG zazwyczaj nie jest potrzebne. Jeśli występuje odpowiednia tkliwość kostna lub brak możliwości wykonania czterech kroków, zdjęcie jest zwykle wskazane.
Nie. Możliwość chodzenia jest ważnym elementem reguł ottawskich, ale nie jest jedynym kryterium. Niektóre złamania nadal mogą pozwalać na częściowe obciążanie.
Najczęściej nie. W większości prostych skręceń preferuje się leczenie funkcjonalne z odpowiednią stabilizacją i stosunkowo wczesnym uruchamianiem. Krótkotrwałe większe unieruchomienie może mieć zastosowanie przy cięższych urazach.
Chłodzenie może zmniejszać ból i poprawiać komfort. Nie jest jednak metodą „zrastającą więzadło” i nie zastępuje stopniowego powrotu do ruchu.
W wielu przypadkach tak, stopniowo i w granicach tolerancji, po wykluczeniu złamania i innych przeciwwskazań. Przy dużym bólu czasowo mogą być potrzebne kule.
Nie. Nawet całkowite uszkodzenia bocznych więzadeł mogą być skutecznie leczone bez operacji. Leczenie chirurgiczne dotyczy przede wszystkim wybranych urazów oraz utrzymującej się przewlekłej niestabilności.
Nie na początku typowego urazu. MRI może być potrzebne przy przedłużającym się bólu, przewlekłej niestabilności lub podejrzeniu dodatkowych uszkodzeń.
Może rozwinąć się przewlekła niestabilność mechaniczna lub funkcjonalna. Wymaga to oceny jakości gojenia więzadeł, siły mięśni i propriocepcji oraz ewentualnych dodatkowych uszkodzeń.
Jeżeli ból, ograniczenie ruchu albo uraz wymaga diagnostyki, pierwszym krokiem może być konsultacja ortopedyczna.
OMEGA Medical Clinics
ul. Traugutta 72/U2, 50-418 Wrocław
Rejestracja: 717 181 801
e-mail: rejestracja2@omegamc.pl
Rejestracja On-line
Wybierz portal, przez który chcesz umówić wizytę.
