Ortopedia • Wrocław
Uszkodzenia łąkotek i więzadeł kolana często powstają podczas skręcenia stawu, nagłej zmiany kierunku, lądowania po skoku albo urazu kontaktowego. Mogą powodować ból, obrzęk, uczucie niestabilności, przeskakiwanie, blokowanie kolana albo trudność z pełnym wyprostem.
Nie każdy uraz łąkotki wymaga operacji i nie każde zerwanie więzadła oznacza konieczność rekonstrukcji. Sposób leczenia zależy między innymi od rodzaju urazu, wieku, aktywności pacjenta, stopnia niestabilności oraz tego, czy uszkodzone zostały także inne struktury.
Ważne jest również odróżnienie ostrego urazowego uszkodzenia łąkotki od zmian degeneracyjnych pojawiających się wraz z wiekiem. Aktualne wytyczne AAOS z 10 czerwca 2024 r. dotyczą właśnie ostrych, izolowanych uszkodzeń łąkotki i nie powinny być automatycznie odnoszone do przewlekłych zmian zwyrodnieniowych.
W każdym kolanie znajdują się dwie łąkotki:
Są to struktury z chrząstki włóknistej położone pomiędzy kością udową i piszczelową.
Ich zadaniem jest między innymi:
Uszkodzenie łąkotki może więc wpływać nie tylko na ból, ale również na sposób przenoszenia sił przez kolano.
Typowym mechanizmem jest obrót ciała przy stopie pozostającej na podłożu.
Może do tego dojść podczas:
AAOS wskazuje, że ostre uszkodzenia łąkotki mogą powstać zarówno podczas urazu kontaktowego, jak i bez kontaktu, na przykład podczas gwałtownego pivotu.
Tak.
Wraz z wiekiem tkanka łąkotki może ulegać zmianom degeneracyjnym.
Wtedy nawet stosunkowo niewielki ruch, na przykład skręt przy wstawaniu z krzesła, może ujawnić uszkodzenie. AAOS wyraźnie odróżnia taki mechanizm od ostrych urazowych pęknięć.
To rozróżnienie jest ważne, ponieważ sposób leczenia degeneracyjnej łąkotki może być inny niż świeżego urazu u młodej aktywnej osoby.
Najczęściej występują:
AAOS wymienia także uczucie „uciekania” kolana oraz blokowanie stawu jako częste objawy.
Tak.
Możliwość chodzenia nie wyklucza uszkodzenia łąkotki.
AAOS wskazuje, że wiele osób po urazie nadal może chodzić, a nawet kontynuować aktywność sportową. Obrzęk i sztywność mogą nasilić się dopiero w kolejnych dniach.
Prawdziwe mechaniczne zablokowanie oznacza sytuację, w której stawu nie można w pełni wyprostować albo zgiąć z powodu przeszkody mechanicznej.
Może do tego dojść na przykład przy przemieszczonym fragmencie łąkotki.
Nie należy mylić tego z sytuacją, gdy pacjent nie prostuje kolana dlatego, że bardzo boli.
To rozróżnienie ma znaczenie dla dalszego postępowania.
Tak.
Aktualne AAOS wskazuje, że przemieszczone ostre uszkodzenie łąkotki ograniczające zakres ruchu może być wskazaniem do wcześniejszego leczenia operacyjnego.
Nie oznacza to, że każde kliknięcie albo chwilowy dyskomfort wymaga operacji.
Najważniejsze stabilizatory kolana to:
Każde z nich odpowiada za kontrolę innych kierunków ruchu i może zostać uszkodzone w innym mechanizmie.
ACL często ulega uszkodzeniu podczas:
Do urazu może dojść bez kontaktu z inną osobą.
Typowe mogą być:
Szybko narastający obrzęk po urazie może wynikać z krwawienia do stawu i wymaga odpowiedniej oceny.
Nie. Wiele pęknięć można początkowo leczyć bezoperacyjnie. Szybszego zabiegu może wymagać między innymi przemieszczone ostre uszkodzenie powodujące mechaniczne ograniczenie ruchu.
Tak. Możliwość chodzenia nie wyklucza uszkodzenia. AAOS wskazuje, że wiele osób po pęknięciu łąkotki nadal jest w stanie chodzić.
Przy ostrym izolowanym uszkodzeniu MRI jest preferowanym badaniem obrazowym. Nie oznacza to jednak konieczności wykonywania rezonansu każdemu pacjentowi z bólem kolana.
Nie. Decyzja zależy przede wszystkim od niestabilności, poziomu aktywności, wieku, oczekiwań i innych uszkodzeń.
Niektóre osoby mogą dobrze funkcjonować po odpowiedniej rehabilitacji. Sporty wymagające gwałtownych zmian kierunku stawiają jednak przed niestabilnym kolanem znacznie większe wymagania.
Nie, jeśli można zachować jej funkcjonalną część. Aktualne AAOS zaleca podczas operacji oszczędzać możliwie dużo tkanki łąkotki.
Nie można tego obiecać. Ograniczone dowody dotyczą przede wszystkim biologicznego wspomagania wybranych napraw chirurgicznych, a nie prostego zastrzyku regenerującego każdą łąkotkę.
Tak, ale decyzja powinna opierać się na odzyskaniu funkcji, siły, kontroli i stabilności, a nie wyłącznie na czasie od operacji.
Jeżeli ból, ograniczenie ruchu albo uraz wymaga diagnostyki, pierwszym krokiem może być konsultacja ortopedyczna.
OMEGA Medical Clinics
ul. Traugutta 72/U2, 50-418 Wrocław
Rejestracja: 717 181 801
e-mail: rejestracja2@omegamc.pl
Rejestracja On-line
Wybierz portal, przez który chcesz umówić wizytę.
