Urologia • Wrocław
Pęcherz nadreaktywny, określany skrótem OAB, to zespół objawów, którego najważniejszą cechą jest nagłe i trudne do odroczenia parcie na mocz. Często towarzyszą mu częstomocz, oddawanie moczu w nocy, a u części osób także mimowolny wyciek moczu.
Rozpoznanie opiera się na charakterystycznych objawach po wykluczeniu zakażenia dróg moczowych i innych oczywistych przyczyn. Podobne dolegliwości mogą występować przy chorobach prostaty, kamicy, zwiększonej produkcji moczu lub innych zaburzeniach układu moczowego.
Umów wizytę u urologaOAB to zespół obejmujący nagłe parcie na mocz, zwykle z częstomoczem i oddawaniem moczu w nocy, z naglącym nietrzymaniem moczu lub bez niego. Warunkiem rozpoznania jest brak zakażenia dróg moczowych albo innej oczywistej przyczyny.
Najważniejszym objawem jest parcie naglące – nagła, silna potrzeba oddania moczu, którą trudno odłożyć. Problem może występować zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.
Poza nagłym parciem mogą występować częste oddawanie niewielkich ilości moczu, wstawanie w nocy do toalety, naglący wyciek oraz planowanie dnia wokół dostępu do toalety.
OAB nie jest równoznaczne z nietrzymaniem moczu. Pacjent może mieć silne parcia i częstomocz, a mimo to zawsze zdążać do toalety. Wysiłkowy wyciek podczas kaszlu lub ruchu jest innym problemem.
Nie zawsze można wskazać jedną przyczynę. Znaczenie mogą mieć zaburzenia odczuwania wypełnienia pęcherza i kontroli magazynowania moczu, duża podaż płynów lub kofeiny, zaparcia, nadmierna masa ciała, niektóre leki i choroby współistniejące.
U mężczyzn OAB może współistnieć z łagodnym przerostem prostaty. Częstomocz i nykturia nie muszą jednak wynikać wyłącznie z jej wielkości, dlatego ocenia się również funkcję i opróżnianie pęcherza.
Typowy pęcherz nadreaktywny zwykle nie jest stanem nagłym. Szybkiej pomocy wymagają natomiast nagłe zaburzenia oddawania moczu połączone z niemożnością opróżnienia pęcherza, silnym bólem, wysoką gorączką i dreszczami lub krwią i dużą ilością skrzepów w moczu.
Pilnej oceny wymagają także nagłe osłabienie kończyn, utrata czucia w okolicy krocza lub utrata kontroli nad pęcherzem występująca razem z ostrymi objawami neurologicznymi.
OAB rozpoznaje się przede wszystkim na podstawie objawów i po wykluczeniu innych oczywistych przyczyn. Urolog pyta o parcia, możliwość ich odroczenia, częstotliwość i objętość mikcji, wycieki, nocne wizyty w toalecie, ilość płynów, ból, pieczenie i przyjmowane leki.
U mężczyzn ważne są również słaby strumień, trudność rozpoczęcia mikcji i uczucie niepełnego opróżnienia. Podobne objawy mogą powodować między innymi zakażenia dróg moczowych, kamica lub zwiększona produkcja moczu.
Przez kilka dni pacjent zapisuje godziny i objętość oddawanego moczu, ilość wypijanych płynów, momenty silnego parcia, epizody wycieku i nocne wizyty w toalecie. Dzienniczek pomaga odróżnić częste oddawanie małych ilości moczu od zwiększonej całkowitej produkcji moczu.
Wstępna diagnostyka obejmuje badanie moczu. W określonych sytuacjach sprawdza się także zaleganie po mikcji, szczególnie przy słabym strumieniu, trudności rozpoczęcia oddawania moczu, uczuciu niepełnego opróżnienia lub po zabiegach urologicznych.
Nie. Pęcherz nadreaktywny jest rozpoznaniem opartym na objawach, a stwierdzenie nadaktywności wypieracza w badaniu urodynamicznym nie jest konieczne do rozpoznania typowego, niepowikłanego OAB.
Urodynamika może być przydatna przy niejasnym rozpoznaniu, nietypowym przebiegu, problemach z opróżnianiem pęcherza, nieskuteczności wcześniejszego leczenia lub przed wybranymi metodami inwazyjnymi.
Trening pęcherza jest jedną z podstawowych metod leczenia. Polega na stopniowym odzyskiwaniu kontroli nad parciem i wydłużaniu odstępów między mikcjami, bez wielogodzinnego przetrzymywania moczu.
U części osób pomocne może być racjonalne dostosowanie nadmiernej podaży płynów, ograniczenie dużej ilości kofeiny, leczenie zaparć, redukcja nadmiernej masy ciała i aktywność fizyczna. Nie należy samodzielnie radykalnie ograniczać nawodnienia.
Jeśli postępowanie behawioralne nie zapewnia wystarczającej kontroli, lekarz może rozważyć leki zmniejszające parcia, częstomocz i naglące nietrzymanie moczu. Dobór wymaga uwzględnienia wieku, chorób współistniejących, innych preparatów, przeciwwskazań i możliwych działań niepożądanych.
Przy utrzymujących się objawach u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów można rozważyć między innymi stymulację nerwu piszczelowego, neuromodulację krzyżową lub iniekcje toksyny botulinowej do ściany pęcherza. Nie są to metody pierwszego wyboru dla każdej osoby.
Przez kilka dni prowadź dzienniczek mikcji: zapisuj godziny i orientacyjną ilość moczu, ilość wypijanych płynów, momenty silnego parcia, wycieki i liczbę nocnych wizyt w toalecie.
Przygotuj informacje o początku objawów, przebytych zakażeniach, operacjach urologicznych lub ginekologicznych, chorobach neurologicznych i prostaty oraz przyjmowanych lekach i suplementach. Zabierz wcześniejsze wyniki badań moczu i układu moczowego.
Nie. OAB nie oznacza automatycznie, że pęcherz jest anatomicznie mały. Problem dotyczy przede wszystkim odczuwania parcia i kontroli magazynowania moczu, a nie samego fizycznego rozmiaru narządu.
Tak. Naglące nietrzymanie moczu występuje tylko u części osób z OAB. Można mieć silne parcia, częstomocz i oddawać mocz w nocy, a mimo to zawsze zdążać do toalety.
Tak. U mężczyzn częstomocz i parcia mogą współistnieć z łagodnym powiększeniem prostaty lub przeszkodą w odpływie moczu. Dlatego przed przypisaniem objawów OAB lekarz może ocenić także sposób opróżniania pęcherza.
Tak. OAB rozpoznaje się przede wszystkim na podstawie objawów, po wykluczeniu zakażenia i innych oczywistych przyczyn. Badanie urodynamiczne nie jest rutynowo konieczne przy typowym, niepowikłanym przebiegu.
Może istotnie zmniejszać objawy i jest jedną z podstawowych metod leczenia OAB. Polega na stopniowym odzyskiwaniu kontroli nad parciem i wydłużaniu odstępów między oddawaniem moczu. Wymaga regularnego stosowania odpowiednio dobranego programu.
Nie można tego założyć z góry. Czas leczenia zależy od odpowiedzi na terapię, działań niepożądanych i przebiegu objawów. Skuteczność i tolerancję leczenia należy okresowo oceniać.
Tak, jest jedną z metod dla odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów, u których wcześniejsze leczenie nie zapewniło dostatecznej kontroli objawów. Nie jest terapią pierwszego wyboru i wymaga uwzględnienia ryzyka zalegania moczu oraz zakażeń.
Objawy mogą się znacznie zmniejszyć, ale u części pacjentów OAB ma charakter przewlekły lub nawrotowy. Efekt zależy od przyczyny, nasilenia dolegliwości i odpowiedzi na leczenie, którego celem jest możliwie dobra kontrola objawów.
Jeśli nagłe parcia, częstomocz, nocne wizyty w toalecie lub naglący wyciek wpływają na sen, pracę, podróże albo codzienną aktywność, urolog może wykluczyć inne przyczyny i dobrać kolejne etapy leczenia. Zatrzymanie moczu, krwiomocz ze skrzepami, wysoka gorączka lub nagłe objawy neurologiczne wymagają pilnej oceny.
OMEGA Medical Clinics
ul. Traugutta 72/U2, 50-418 Wrocław
Rejestracja: 717 181 801
e-mail: rejestracja2@omegamc.pl
Rejestracja On-line
Wybierz portal, przez który chcesz umówić wizytę.
